Συνέντευξη στο Vlepo με την Κατερίνα Σαμψώνα

Τρίτη, 31 Δεκεμβρίου 2013

Πάμε όλοι Ουρουγουάη

Αγαπητέ μου Πρόεδρε της Δημοκρατίας και πρόεδροι των κομμάτων (φρέσκοι και παλιοί).
Έτσι άρχισε την επιστολή της η δημοσιογράφος Ελένη Ξένου. Είναι ένα καυστικό ερέθισμα που πρέπει να διαβάσουμε όλοι και να προβληματιστούμε.

Μέχρι πρόσφατα συνηθίζαμε τέτοια μέρα, να απαριθμούμε  τα καλά ή τα κακά του χρόνου που φεύγει και να προσδοκούσαμε σ' αυτά που ο Καινούργιος μας επιφυλάσσει. Υλικά αγαθά που θα μας έκαναν πιο χαρούμενους, πιο ανταγωνιστικούς με τον γείτονα, τον φίλο καρδιακό ή άσπονδο. Τώρα τα πράγματα άλλαξαν. Η οικονομική κρίση μας άφησε πολλά περιθώρια για τέτοιες ενδοσκοπήσεις και έστρεψε  λίγο το βλέμμα  μέσα μας για να προβληματιστούμε. Έχουμε πάθει άλλος λίγο, άλλος πολύ κρίση αξιών. Ξυπνήσαμε από βαθύ ύπνο και ψαχνόμαστε, Ποιοι είμαστε; Πού πάμε;  
Η  Ελένη  Ξένου σ΄αυτό το άρθρο  στην εφημερίδα Απογευματινή, μας αποκαλύπτει μια δόση της πικρής αλήθειας που βιώνουμε και δεν μπόρεσα να αντισταθώ στον πειρασμό να της αναδημοσιεύσω, γιατί με εκφράζει απεριόριστα!

Αγαπητέ μου Πρόεδρε της Δημοκρατίας και πρόεδροι των κομμάτων (φρέσκοι και παλιοί)

Παρότι είμαι πεπεισμένη πως ό,τι και να σας γράψουμε εσείς μας έχετε γραμμένους, αποφάσισα να κάνω μία ύστατη προσπάθεια. Ο λόγος που αποφάσισα να κάνω αυτή την προσπάθεια είναι γιατί τώρα δεν πρόκειται να αρκεστώ στις δικές μου απόψεις (ή τις απόψεις των πολιτών) για να σας αποδείξω πως μας εμπαίζετε και πως είστε πολιτικά ανεπαρκείς και αβάσταχτα μέτριοι, αλλά θα αντιπαραβάλω ένα πολύ σοβαρό παράδειγμα πολιτικού, του οποίου οι πράξεις και ο τρόπος ζωής έρχεται να μηδενίσει όλες τις μπουρδολογίες που μας εξαπολύετε για να μας πείσετε ότι κόπτεστε για τους πολίτες. Διότι όταν ένας πολιτικός κόπτεται πραγματικά για τους πολίτες της χώρας του, το αποδεικνύει με πράξεις οι οποίες δεν έχουν να κάνουν με βαθυστόχαστους προγραμματισμούς, υποσχέσεις επανεκκίνησης και φιλάνθρωπες εξαγγελίες. Έχουν να κάνουν με μία-δύο πολύ απλές πράξεις τις οποίες κανένας σας δεν έκανε. Αυτές όμως οι πράξεις είναι που αποδεικνύουν ποιος πολιτικός έχει ευθιξία, επίγνωση, συναίσθηση και ήθος και όχι οι δικές σας, οι οποίες το μόνο που έχουν αποδείξει μέχρι στιγμής είναι την πολιτική σας υποκρισία. 

Για να μη μακρηγορώ με κίνδυνο να με χαρακτηρίσετε εμπαθή, όπως χαρακτηρίζετε οποιονδήποτε εστιάζει στην πολιτική σας ανεπάρκεια, μπαίνω απευθείας στο θέμα. Σε μία μακρινή χώρα που βρίσκεται κάπου στη Νότια Αμερική και ονομάζεται Ουρουγουάη (μπορείτε να την γκουγκλάρετε, αν δεν την έχετε ακουστά), ζει ο Χοσέ Μουχίκα (μπορείτε να τον γκουγκλάρετε, αν δεν τον έχετε ακουστά) ο οποίος είναι 77 χρονών και είναι ο Πρόεδρος αυτής της χώρας. Αυτός, λοιπόν, ο κύριος Χοσέ που είναι ο Πρόεδρος μιας χώρας που έχει τον τριπλάσιο πληθυσμό από τον δικό μας, ζει σε μία φάρμα, καλλιεργεί χρυσάνθεμα και δίνει σχεδόν όλο του τον μισθό στους φτωχούς, διατηρώντας για τον εαυτό του ένα πόσο μόνο για τα απαραίτητα. Αυτός ο κ. Χοσέ έχει απαρνηθεί από την πρώτη στιγμή το προεδρικό του αυτοκίνητο, και φροντίζει να κοστίζει όσο το δυνατόν λιγότερα στη χώρα του, μιας και αρνείται να ταξιδεύει στην πρώτη θέση και δεν επωφελείται καν των υπόλοιπων δωρεάν παροχών του αξιώματός του. Όταν τον ρωτάνε, γιατί τα κάνει όλα αυτά απαντά πως οι περισσότεροι κάτοικοι της Ουρουγουάης ζουν με πολύ λιγότερα από τον ίδιο. Πρόσφατα, μάλιστα, δήλωσε πως όταν τελειώσει η θητεία του σκοπεύει να υιοθετήσει 40 παιδιά φτωχών οικογενειών τα οποία θα στεγάσει στο αγρόκτημά του και θα τα διδάξει πώς να γίνουν αγρότες για να εκμεταλλευτούν τη γη του, μιας και εκείνος δεν έχει παιδιά. Και βεβαίως, αν είχε παιδιά, δεν νομίζω να τα άφηνε να περιφέρονται σε εξώφυλλα περιοδικών με τα κόκκινά τους φουστανάκια, ούτε και να γυρίζουν στις τηλεοράσεις με κοσμικά χαμόγελα οδοντόκρεμας λες και ζούνε σε μία χώρα χωρίς προβλήματα. 
Αυτός είναι πολιτικός αγαπητοί μου πρόεδροι (φρέσκοι και παλιοί) και όχι εσείς.

Διότι κανένας σας δεν έκανε αυτές τις μία-δύο απλές πράξεις που θα μας αποδείκνυαν πως πραγματικά κόπτεστε για τους πολίτες σας. Κανένας σας δεν απαρνήθηκε τα προνόμιά του και κανένας σας δεν βγήκε να πει ότι διαθέτει μέρος του μισθού του για τους δυσπραγούντες. Το μόνο που κάνετε είναι να μας κοροϊδεύετε με δήθεν ταμεία αλληλεγγύης (με τα λεφτά ποιου;) και την ίδια ώρα να συζητάτε για τη λίστα των λιμουζινάτων. Μήπως μία καλή ιδέα, λοιπόν, είναι να παρατήσετε ό,τι άχρηστο κάνετε και να μελετήσετε για λίγο τη βιογραφία αυτού του ανθρώπου, μπας και κάτι κολλήσει στο κολλημένο σας μυαλό; Και μία συμβουλή: Αν ποτέ τύχει να συναντήσετε τον κ. Χοσέ μην του αποκαλύψετε ότι είστε πολιτικοί, διότι θα γελάσει και το τελευταίο παρδαλό κατσίκι που κυκλοφορεί στη φάρμα του.

Δευτέρα, 25 Νοεμβρίου 2013

Hyperlandscapes - Μεταξύ του φυσικού και του τεχνικού Μια πρόταση του Αρχιτέκτονα Ντέλη Παπαδόπουλου





Ο Αρχιτέκτονας Ντέλης Παπαδόπουλος
Μια έρευνα που κινείται στον ενδιάμεσο χώρο μεταξύ σχεδίου και Αρχιτεκτονικού χώρου είναι η έκθεση του Αρχιτέκτονα και καθηγητή Ντέλη Παπαδόπουλου που θα ανοίξει τις πύλες της αύριο Τρίτη 26 Νοεμβρίου στο φυτώριο εικαστικής καλλιέργειας.  Η έκθεση γίνεται στο πλαίσιο του προγράμματος ΑΙΘΕΡΙΕΣ-ΠΡΟΤΑΣΕΙς ΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ που επιμελείται ο εικαστικός Σάββας Χριστοδουλίδης.

Περίμενα χρόνια να δω μια ατομική έκθεση του γιού μου, να που γίνεται πραγματικότητα. Είμαι ιδιαίτερα συγκινημένη και υπερήφανη. Συνήθως όταν γράφω για τρίτους είμαι χείμαρρος στα λόγια, αυτή τη φορά θα μεταφέρω τα λόγια άλλων:
  
Έγραψε ο εικαστικός Σάββας Χριστοδουλίδης σχετικά: «Τον τίτλο της δουλειάς του Ντέλη Παπαδόπουλου Hyperlanscaps θα μπορούσαμε να τον ερμηνεύσουμε ως «Υπερ-τοπία ή ακόμα και Υπερβατικά Τοπία. Αυτό φανερώνει ή και κατά κάποιον τρόπο ερμηνεύει τη διάθεση του ίδιου του δημιουργού να επιχειρήσει μια ανάγνωση του χώρου που ξεπερνά την πραγματικότητα. Όλη αυτή η οργάνωση του χώρου επιχειρείται με μια διάθεση αποσάφηνσης που οδηγεί και στο κοινό χαρακτηριστικό των έργων που είναι η καθαρότητα. Άρα προκύπτει ένας αυστηρά δομημένος χώρος χωρίς αυτός να στερείται λυρισμού ή ποιητικότητας. Εστιάζω περισσότερο το ενδιαφέρον μου στα έργα με τα οποία επιχειρεί τη διάνοιξη της επιφάνειας μέσα από μια ανάγκη ακριβώς να συναντήσει τον χώρο ο οποίος βρίσκεται πίσω από την επιφάνεια. Τέτοια εγχειρήματα συναντάμε στα έργα της τέχνης που είδαν το φως στη δεκαετία του  ‘  50 με πρωταγωνιστή τον Λούτσιο Φοντάνα».

Ο Αρχιτέκτονας Νίκος Πατσαβός υπογραμμίζει:
Η έρευνα του Ντέλη Παπαδόπουλου κινείται στον ενδιάμεσο χώρο μεταξύ σχεδίου και αρχιτεκτονικού χώρου. Το σχέδιο αναγνωρίζεται ως μια αυτόνομη γλώσσα με τις δικές της ιδιότητες ενώ, ταυτόχρονα, η αρχιτεκτονική-αρχιτεκτονική (κατά τη διατύπωση του Δημήτρη Φατούρου) έρχεται και αυτή με τη σειρά της να αναγνωριστεί ως φορέας της δικής της αυθυπαρξίας. Η  αναγκαία μεσολάβηση της αναπαράστασης στην προσπάθεια προσέγγισης των ιδιοτήτων του χώρου (αρχιτεκτονικού ή μη) δε θα πρέπει να σταθεί εμπόδιο σε μια παράλληλη έρευνα πάνω στις ιδιότητες της ίδιας της αναπαραστατικής γλώσσας πέραν της αναφοράς της στον καταρχήν σκοπό ύπαρξής της. Επιχειρώντας μεθοδικά στο ενδιάμεσο γραμμής, επιφάνειας και χώρου, ο Ντέλης, αν και εντοπίζει με γενεαλογική σαφήνεια την αφετηρία-αφορμή του έργου του σε τοπογραφικές απεικονίσεις τοπίων, ακολουθεί μια συστηματική μεθοδολογία κωδικοποίησης, αποκωδικοποίησης και ανακωδικοποίησης που οδηγεί τελικά στο σημείο μηδέν μιας γραφής χωρίς άλλα σημαινόμενα πέραν των δυναμικών σχέσεων που αναπτύσσονται στο εσωτερικό της. Υπ' αυτήν την έννοια, κινούμενος πέραν της κλίμακας, της μορφής, της τυπολογίας, της κατασκευής και κάθε άλλης άμεσα αρχιτεκτονικής αναφοράς, μας προσφέρει νέες όσο και ανοιχτές δυνητικές σημασιοδοτήσεις του προ-αρχιτεκτονικού πεδίου που η ερευνητική του γραφή διανοίγει στο βλέμμα μας.

Η κριτικός Τέχνης Θέλεια Στεφανίδου (Art critic/Historian, Curator) σχολιάζει:
...έχει σημασία πώς τα παρατηρείς
À vol' d' oiseau ή κατ' ενώπιον
Αλλά και σαν η απόσταση να σε παρασύρει σε εξορία

Επίπεδο και προοπτική
Κατόψεις και όψεις
Έκτυπα και πρόστυπα
Ανάγλυφα απτικά, ανάγλυφες υφές
Σχεδιάσματα οπτικής οφθαλμαπάτης σε χιονάτο υπόστρωμα

Είναι το σχέδιο που ζωγραφίζει
Είναι η γλυπτική που σχεδιάζει
Είναι η αρχι-τεκτονική που συνθέτει
Την ποιητική του χώρου
Και 
Τη δωρεά του τοπίου

Ο Ντέλης δεν περιγράφει
Σα "ζωγράφος" μακετών στερεώνει οροπέδια φτιαγμένα με την τεχνική ανέμων 
Ή σαν "ποιητής" παρτιτούρας ορίζει μουσικές προοπτικές σε χώρο χωρίς όριο και με ατέρμονο βάθος


Δημοσιεύω μια συνέντευξη που  έδωσε ο Ντέλης στην δημοσιογράφο Χριστίνα Σκορδή  για την εφημερίδα Φιλελεύθερος.

Που επικεντρώθηκε η έρευνά σου για τη δημιουργία των έργων αυτών;
Το ενδιαφέρον έρευνάς μου κινείται στο χώρο μεταξύ σχεδίου και αρχιτεκτονικού χώρου. Το σχέδιο αναγνωρίζεται ως μια αυτόνομη γλώσσα όπου οι γραμμές, οι επιφάνειες και οι όγκοι γίνονται η μέθοδος επικοινωνίας. Έχω χρησιμοποιήσει μια σειρά από αρχιτεκτονικές μεθόδους ως εργαλεία, σε ένα προ-αρχιτεκτονικό πεδίο, πριν δηλαδή των σχεδιασμό των κτηρίων. Για μένα η έρευνά μου αποτελεί μια συνεχή προσπάθεια αντίληψης των ιδιοτήτων του χώρου, πιο συγκεκριμένα μια προσπάθεια κωδικοποίησης της ρευστότητας του χώρου μέσα από μια συστηματική μεθοδολογία και χρήση αρχιτεκτονικών απεικονίσεων και τεχνικών όπως κατόψεις, όψεις, προοπτικά, έκτυπα και ανάγλυφα. 
Με πιο τρόπο διαπραγματεύεσαι την ιδέα του χώρου;
Διαπραγματεύομαι την ιδέα του χώρου χρησιμοποιώντας γραμμές, επιφάνειες και όγκους με ένα συγκεκριμένο, φυσικό και απλό υλικό όπως το χαρτί. Η διαδικασία στη δημιουργία τους συνεχίστηκε όπως ακριβώς προσεγγίζω και την αρχιτεκτονική, επικεντρωμένος σε ένα υλικό, την εξέλιξη και την μεταμόρφωσή του. Είναι εξάλλου ξεκάθαρη η ταυτότητα της ιδιότητάς μου ως αρχιτέκτονας μέσα από τα έργα αυτά.  
Πως έχεις προσεγγίσει λοιπόν τα έργα σου;
Περισσότερο ως τοπία, μέσα από αεροφωοτογραφίες αλλά και τεχνητά τοπία. Με ενδιαφέρει η ιδέα της αρχιτεκτονικής ως τεχνητό τοπίο το οποίο αποτελείται από πολλαπλές στρώσεις πληροφοριών, όπου κυριαρχούν οι αντιθέσεις μεταξύ του φυσικού και του τεχνικού, η ένταση μεταξύ γεωμετρίας και δομής και ο διάλογος μεταξύ του οργανικού και του πιο συστηματικού. Η αρχιτεκτονική για μένα δεν είναι ένα κτήριο που βρίσκεται σ΄ένα συγκεκριμένο χώρο, είναι οι διαδικασίες που οδηγούν στην συνύπαρξη του φυσικού με το τεχνητό κι ο τρόπος με τον οποίο επηρεάζει το ένα το άλλο, όπως και το τελικό αποτέλεσμα της ανάμειξής τους. 
Με ποιο τρόπο;
Το φυσικό περιβάλλον ενημερώνει το χώρο, τις διαδικασίες της αρχιτεκτονικής και το δομημένο περιβάλλον και αυτά με την σειρά τους εμπλουτίζουν και ενημερώνουν το φυσικό τοπίο. Το τελικό αποτέλεσμα είναι κι αυτό που απασχολεί στην ουσία και τη δουλειά μου ως αρχιτέκτονας. 

Με ποιο τρόπο λειτουργεί το φυσικό και το τεχνητό στη δουλειά σου;
Βρισκόμαστε σε μια περίοδο που λόγω κοινωνικών και οικονομικών καταστάσεων έχουμε αναθεωρήσει τα πάντα. Η βιοκλιματική αρχιτεκτονική παίζει πλέον μεγάλο ρόλο στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε το σχεδιασμό ενός κτηρίου, αν και με τη δουλειά μου ήταν ανέκαθεν άμεσα συνδεδεμένη. Πιστεύω εξάλλου πως η καλή αρχιτεκτονική όσο πίσω πάμε στο χρόνο είναι και βιοκλιματική. Σήμερα λοιπόν, λόγω των πολλαπλών κρίσεων που μαστίζουν τις κοινωνίες, οικονομική, ενεργειακή, περιβαλλοντική, όλα αυτά γίνονται πολύ πιο σημαντικά. Περάσαμε 20 χρόνια βλέποντας σταρ  αρχιτέκτονες να δημιουργούν εντυπωσιακά, φαντασμαγορικά κτήρια βγαίνοντας έξω από κάθε πλαίσιο, μια τάση που σήμερα είναι πια  ξεπερασμένη. Το τι είναι σημαντικό πλέον στην αρχιτεκτονική ορίζεται με πολύ διαφορετικό τρόπο. Έχουμε μάλιστα να μάθουμε από τη φύση πολλά, ενώ περιοριζόμαστε σε πιο συμβατικά, φυσικά κι ανακυκλώσιμα υλικά, λειτουργώντας με λιτότητα στο χώρο. 
Και με ποιο τρόπο λειτουργεί η τεχνολογία στην σύγχρονη αρχιτεκτονική;
Παίζει φυσικά μεγάλο ρόλο, αλλά πρέπει να αρχίσει να γίνεται «αόρατη» και πιο ανθρωποκεντρική. Ένα κτήριο δεν είναι πια ένα hi tech δημιούργημα, πρέπει να’ ναι ένας χώρος πολύ κοντά στο περιβάλλον και πολύ πιο υγιής για τον άνθρωπο. Η τεχνολογία πια λειτουργεί ως μέρος της καθημερινότητάς μας. Eίναι πιο κοντά μας, τα gadgets που έχουν γίνει κομμάτι του εαυτού και της ζωής μας γίνονται πιο μικρά σχεδόν εξαφανίζονται. Μ’ αυτό τον τρόπο κινείται κι αρχιτεκτονική σήμερα. Βρίσκεται σε ένα άλλο επίπεδο πιο εξελιγμένο, με μια «αόρατη» τεχνολογία να την στηρίζει. 
Πιστεύεις πως ο ρόλος της αρχιτεκτονικής έχει διευρυνθεί πια;
Σε άλλες χώρες ναι. Στην Κύπρο ακόμη όχι. Πιστεύω πως η αρχιτεκτονική πρέπει να εισχωρήσει πιο ενεργά σε επίπεδο έρευνας. Έχει να προσφέρει πολλά.  





Δευτέρα, 4 Νοεμβρίου 2013

Διεθνές Λογοτεχνικό Φεστιβάλ Κύπρου

 
Σχολείο Φανερωμένης  η ποιήτρια Ruxandra Cesereanou
από την Ρουμανία απαγγέλλει ποιήματά της 

ές γην έναλίαν Κύπρον

Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία το τριήμερο Διεθνές Λογοτεχνικό Φεστιβάλ  που διοργάνωσε ο πολιτιστικός οργανισμός  Ιδεόγραμμα και πραγματικά οι διοργανώτριες Νόρα Χατησωτηρίου και Λίλη Μιχαηλίδου είναι άξιες συγχαρητηρίων για την άρτια διοργάνωση και την ανάδειξη του πολιτιστικού  γίγνεσθαι της Κύπρου.

Το Φεστιβάλ έγινε στις 1,2, 3 Νοεμβρίου στις Πλάτρες και στην Λευκωσία και έδωσαν το παρόν τους δώδεκα λογοτέχνες από την Κύπρο και έντεκα από τον διεθνή χώρο.  


Ο Μάριος Νικολάου στα κρουστά
purcussions

«Η σημασία της γλώσσας, ο σεβασμός της ταυτότητας και η δημιουργική συνύπαρξη  είναι μερικά μόνο από τα θέματα αυτής της διεθνούς γιορτής της λογοτεχνίας» υποστηρίζουν οι δύο διοργανώτριες.


«Με τη Νόρα Χατζησωτηρίου ιδρύσαμε το Ιδεόγραμμα και από το 2006 έχουμε οργανώσει πολύ σημαντικές (πιστεύουμε) λογοτεχνικές εκδηλώσεις στην Κύπρο και στο εξωτερικό. Ένα όμως Διεθνές Λογοτεχνικό Φεστιβάλ ήταν πάντα στους στόχους μας, αλλά ξέρετε, θα πρέπει να ‘ωριμάσουν τα πράγματα’». Ανάφερε  η Λίλη Μιχαηλίδου, λογοτέχνιδα και η ίδια, η οποία ωστόσο συχνά παραμερίζει αυτή της την ιδιότητα για να προωθήσει διοργανώσεις που παίρνουν την σύγχρονη λογοτεχνική παραγωγή ένα βήμα παρακάτω.
Σύμφωνα με την ίδια,  εγχείρημα αυτού του λογοτεχνικού φεστιβάλ είναι να επιδιωχθεί να γίνει θεσμός και να διεξάγεται κάθε δύο χρόνια, με την συμμετοχή ποιητών, πεζογράφων, δοκιμιογράφων, ακαδημαϊκών καθώς και άλλων καλλιτεχνών από πολλές χώρες.
Το φεστιβάλ ως διεθνής διοργάνωση «όχι μόνο προσδιορίζει τον τόπο, τους ανθρώπους, την κουλτούρα και τη δημιουργία, αλλά προβάλλει παράλληλα την πολιτιστική και πολιτισμική τάση της εποχής, συνδέοντας τη δημιουργική μνήμη του χτες με το σήμερα και επεκτείνοντάς την στο αύριο», αναφέρουν οι διοργανώτριες.
Αυτό το «αύριο» συναντά τον μακροπρόθεσμο στόχο του φεστιβάλ, που δεν είναι άλλος απ’ το«να καταστεί η Κύπρος σημείο αναφοράς και τόπος συνάντησης της σύγχρονης παγκόσμιας λογοτεχνίας. Είμαστε ένα νησί στο σταυροδρόμι ηπείρων», επισημαίνει η Λίλη Μιχαηλίδου.



Τους εύχομαι καλή συνέχεια και δύναμη για να φέρουν εις πέρας μια τόσο δυναμική και αξιόλογη προσπάθεια!

Τετάρτη, 23 Οκτωβρίου 2013

Νίκη Λαδάκη Φιλίππου η ποιήτρια της αγάπης





Δέκα χρόνια χωρίς την δική της παρουσία!

Σαν σήμερα,  Τετάρτη 23 Οκτωβρίου του 2003, η  αγαπημένη φίλη και ποιήτρια της αγάπης Νίκη Λαδάκη Φιλίππου έφυγε από τη ζωή αφήνοντας ένα ανεκπλήρωτο κενό στο λογοτεχνικό στερέωμα της πατρίδας μας, μα και στην καρδιά μας.
Γεννήθηκε στη Λευκωσία. Σπούδασε εμπορικές επιστήμες στο Λονδίνο και ελληνική και αγγλική φιλολογία στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Έγραψε 18 βιβλία ποίησης, 4 βιβλία με δοκίμια, 1 νουβέλας, πολλά διηγήματα και μεταφράσεις. Ήταν μέλος λογοτεχνικών, επιστημονικών και πολιτιστικών οργανισμών της Κύπρου, της Ελλάδας και άλλων χωρών της Ευρώπης. Σε μια πορεία 30 ετών μίλησε σε πολλά λογοτεχνικά και επιστημονικά συνέδρια  και βραβεύτηκε με βραβεία ποίησης, δοκιμίου και μετάφρασης στην Κύπρο και το εξωτερικό.
Τον ποιητικό της λόγο και κυρίων τους αγώνες της για ελευθερία και δικαιοσύνη της Κύπρου, τίμησαν οι: Πολιτιστικός Όμιλος και Διεθνές Κέντρο Πολιτιστικών Ανταλλαγών Νομαρχίας Ρεθύμνου, Σύλλογος Κυπρίων Ρόδου και Νομαρχίας Δωδεκανήσου. Τιμήθηκε από τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας για την αξιόλογη συνεισφορά της στην οικοδόμηση της σύγχρονης πολιτιστικής φυσιογνωμίας της Κύπρου, την Ελληνική Εταιρία Χριστιανικών Γραμμάτων. Τιμήθηκε με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Ιτάλια Γκρέτσια και το 2003 λίγες μέρες πριν από τον θάνατό της, με το βραβείο Jean Monnet για την ποιητική σύνθεση «Προς Κερίνιν.
Η Νίκη Λαδάκη Φιλίππου έφυγε αναμφίβολα πολύ νωρίς και δεν ολοκλήρωσε την πορεία της στο χώρο της λογοτεχνίας. Όμως ο λογοτεχνικός χώρος της Κύπρου θα έχει πάντοτε ανοιχτές τις σελίδες της ποίησής της!

Προς Κερίνιν
Ξεκινήσαμε
πατέρα του Καραβά
μάνα της Κερύνειας
όταν τριγύρω μας
ανάβρυζε το ιώδιο των φυκιών
όταν μας νανούριζε
το τραγούδι του φλοίσβου.
Της ψυχής φυλακτό
το χρώμα της θάλασσας
και δύναμη
το απομεσήμερό της
χωριά των πατέρων μου
γη των προγόνων μου
εκεί σας απαντώ
στο νησί της Φαιάκιας Κερύνειας
Οδυσσέας εγώ
σε σχεδία περήφανη
από κυπάρισσο
και πεύκο σου
γη μου.

Ενορώ
σάλπιγγες
εξαπτέρυγα
βιασμένους αγγέλους
τα έργα του μίσους
ενάντια στη θεία έμπνευση
φρικιώ
και κόντρα
στην αναγκαστική φυγή
υπερίπταμαι
κόντρα στην εικόνα
των ερειπίων
οδύρομαι
«αγρονίζω» τον όλεθρο
κι αγωνίζομαι
ν’ αποτρέψω
τον ερχομό του θανάτου.

Δένω την ψυχή ου
με βασιλικό και δυόσμο
της Λάπαθος
όταν τριγύρω μου
αιωρούνται αμήχανα
τα βλέμματα των ανθρώπων
όταν στα πόδια μου
το κύμα σου
ξεβράζει πτώματα
όταν η οιμωγή κι ο θάνατος
σκιάζουν τους ουρανούς σου.


 Ω, πόλη
της γενέθλιας γης
μ' όλες τις ευχές
τα δώρα και τις περγαμηνές
που σούδωσαν οι μοίρες
μην εκδικείσαι
τις συμφορές
με την ωραιότητα
απαλών δαχτύλων σου
μη σχίζεις
τα φυλλοκάρδια της αυγής
με τα δελφίνια 
του απερίγραπτου σου κάλλους
μη ζυγιάζεσαι
με "του βάρου σου το μετάξι".
Στη μορφή
αποτυπώνεται
η πολιτεία του Πράξανδρου.

Κυριακή, 13 Οκτωβρίου 2013

Λένας Μαντά "Με λένε Ντάτα" από τις Εκδόσεις Ψυχογιός







Πάνε δύο βδομάδες που διάβασα το τελευταίο βιβλίο της Λένας Μαντά «Με λένε Ντάτα» κι ακόμα το κουβαλάω στη σκέψη του. Η Λένα έχει πια καθιερωθεί στο στερέωμα της συγγραφής και δεν χρειάζεται να λέμε κάθε φορά για το πόσο δεινή είναι στο να στήνει την ιστορία της, για το πόσο οι ήρωες της έχουν ζωντάνια και αμεσότητα και πόσο η γραφή της ρέει. Με αυτά της τα προσόντα   κρατά πιστούς αναγνώστες! 

Όσο διάβαζα το  «Με λένε Ντάτα», μια σκέψη τριβέλιζε το μυαλό μου «γιατί η Λένα αυτή τη φορά επέλεξε  ένα ήρωα τόσο ακραίο  και  τόσο ξένο με τη συνηθισμένη θεματολογία της;  Η σκέψη αυτή με απασχόλησε αρκετές μέρες μέχρι που άθελά μου άρχισα να κάνω μια αναδρομή στα δικά μου μυθιστορήματα.   Πώς διαλέγω κάθε φορά την υπόθεση κάποιου βιβλίου μου; Βρίσκω τυχαία μια ιστορία και την κτίζω απλά για να γράψω το επόμενο βιβλίο ή υπάρχει κάποια εσωτερική ανάγκη ή φόρτιση από γεγονότα, σκέψεις και συναισθήματα που θέλουν εκτόνωση;  Ένας χαραχτήρας μπορεί κάλλιστα να μας εκπροσωπήσει για να βγάλει στην επιφάνεια  αγάπη,  θυμό,  φόβο και όσα   για κάποιο  λόγο κρύβουμε μέσα μας την συγκεκριμένη στιγμή που γράφουμε. Στην δική μου περίπτωση έφτιαξα την Αφροδίτη για να ζήσει τον Ερυθηματώδη Λύκο «Κρατήσου από τα όνειρά σου». Εξάλλου  υπάρχει και  η άποψη πως όλοι οι γνήσιοι συγγραφείς λίγο έως πολύ αυτοβιογραφούνται ή καλύτερα κλείνουν στο έργο τους βιωματικές εμπειρίες.



 Πιστεύω πως η Λένα Μαντά αυτή την εποχή χρειαζόταν ένα  δυναμικό κι αδίστακτο ήρωα για να βγάλει  τον θυμό, την ανασφάλεια  που κρύβει μέσα της μια ασθένεια που μας φοβίζει. Ήταν ένα φυσιολογικό ξέσπασμα. Έφτιαξε την Ντάτα να είναι αδίστακτη και να μπορεί να εξολοθρεύσει το κακό. Χωρίς ίχνος ντροπής, χωρίς μεταμέλεια ή λογική για τους φόνους της,  κατάφερε  να συντρίψει τον εχθρό, το μίασμα του κακού, μέχρι που όλα πια ήταν καθαρά και γαλήνια. Κι όταν επικράτησε ηρεμία η Ντάτα αποσύρθηκε για να εμφανιστεί και πάλι η Αλεξάνδρα.
 Βλέπετε όταν έγραφε η Λένα το Όσο αντέχει η ψυχή, η Αλεξάνδρα ήταν μια  γλυκιά και συμπονετική ήρεμη ύπαρξη. Τότε ήταν η εποχή της ηρεμίας. Όταν ξέσπασε το τσουνάμι, ο μεγάλος θυμός, χρειαζόταν μια Ντάτα για να βγάλει το φίδι από την τρύπα.

Το μυθιστόρημα  θα σας συναρπάσει. Η ιστορία της Αλεξάνδρας Σαλβάνου «Ντάτα» άρχισε δυναμικά από τη στιγμή που γεννήθηκε. Την 26η Οκτωβρίου  του 1912.  Από τους πρώτους μήνες  της γέννησης της έδειξε μέσα από το βρεφικό της βλέμμα ένα σκοτάδι που θα καθοδηγούσε την μετέπειτα ζωή της. Είχε ομορφιά και πλούτη, κοινωνική θέση που θα μπορούσαν να της προσφέρουν μια ήσυχη κι ευτυχισμένη ζωή. Ζούσε σ' ένα όμορφο αρχοντικό κοντά σε γονείς με κύρος και την καμουφλαρισμένη αξιοπρέπεια της κοσμικής ζωής. Όμως η Αλεξάνδρα  δεν γνώρισε τίποτα απ' όλα αυτά, ζούσε απλά κάτω από την ίδια στέγη.  Τίποτα απ’ όλα αυτά  δεν ανταποκρινόταν  στην σκοτεινή  πλευρά του χαρακτήρα της . Αψήφησε τα πάντα πίσω της και χωρίς οικογένεια, χωρίς παρελθόν ή αδυναμίες ξεκίνησε για μια άλλη ζωή. Την ζωή του μυστηρίου! Άλλαξε το όνομά της  για να χαθεί στα βάθη της νύχτας, στην πορνεία και την ακολασία.  Η ζωή γι αυτήν ήταν ένα παιγνίδι εξολόθρευσης.  Ένα πρόσωπο αγγέλου που έκρυβε ψυχή σατανά που ήταν ταγμένος να σκορπά τον όλεθρο. Το χέρι της σκορπούσε τον θάνατο και ήταν πεπεισμένη  πως  έκανε το σωστό για να φέρει την κάθαρση. Σε ποιον; Στον ίδιο της τον εαυτό ή στο κατεστημένο της προηγούμενης ζωής της; 

Πέμπτη, 3 Οκτωβρίου 2013

Ένα δημοσίευμα της εφημερίδας ΠΟΛΙΤΗΣ






Ο «Αργός Χορός» της Γιόλας
Του Πρέσβη ε.τ.  Δρα Ανδρεστίνου Ν. Παπαδόπουλου



  Όπως ο Σωτήρης και η Σοφία του μυθιστορήματος της Γιόλας Δαμιανού Παπαδοπούλου άργησαν να χορέψουν τον πρώτο τους ερωτικό χορό μιας ανεκπλήρωτης αγάπης, έτσι και  γω άργησα να καταγράψω τον χορό των συναισθημάτων που μου προκάλεσε η ανάγνωσή του.
  Ο συγκερασμός του παρελθόντος με το παρόν, ο ηρωικός αγώνας της ΕΟΚΑ, η Τουρκική εισβολή  και η φονική έκρηξη στο Μαρί είναι τόσο επιδέξια συνυφασμένα που η εναλλαγή των εικόνων μηδενίζει τον χρόνο. Σώμα, νους, ψυχή και καρδιά ενώνονται για να γίνουν ένα υποβλητικό κράμα που προβάλλει τον χαρακτήρα της ηρωίδας Σοφίας με μια απρόσμενη ευαισθησία που τον κάνει πραγματικά ανθρώπινο. «Η πραγματική της φύση δεν ήταν ένας μονάχα άνθρωπος, αλλά πολλοί μαζί, διαφορετικοί, τυλιγμένοι σε αντιφάσεις, με ένα πρόσωπο μεσήλικα και ένα πρόσωπο εφήβου, μια σκέψη ριζωμένη στο παρελθόν και μια ριζωμένη στο μέλλον».
  Το μυθιστόρημα διακατέχεται από μια φιλοσοφική διάθεση που αποπνέει κοινωνική ευαισθησία και την κατά λόγον γνώση. «Όταν στερηθείς κάτι γνωρίζεις περισσότερο την αξία του. Όταν δείχνεις σε κάποιον ότι  εμπιστεύεσαι τις γνώσεις και τις αξίες του, του επιτρέπεις να ανοίξει τα φτερά του για να πετάξει». Και αλλού «ο εγωισμός έχει μια δική του περηφάνια, ένα δικό του ναρκισισμό, που το μόνο που πετυχαίνει είναι η πίκρα και ο πόνος». Τέτοια διδάγματα αποτελούν  την πεμπτουσία του πνευματικού και θεμελιώδους αγαθού του ανθρώπου που είναι η πληρέστερη συνείδηση του στοχασμού του μέσα στην χρονικότητα, ενώ το αξιολογικό περιεχόμενο του  έργου και η καλλιτεχνική έκφραση του λόγου μας συγκινούν.
  Γιόλα, σ’ ευχαριστούμε που με το μυθιστόρημα σου μας κάλεσες να χορέψουμε το ταγκό των αναμνήσεων (θα τις ζήσουν όσοι το διαβάσουν) που η τελευταία του φιγούρα μας πήρε στην Αμμόχωστο. Για την Σοφία είναι και αυτή γυναίκα που κουβαλάει ένα κρυφό πόνο στην  καρδιά και περιμένει ακούραστη μες στα χρόνια τον παλιό έρωτα να χτυπήσει ξανά την πόρτα της». Στο τέλος, η γιαγιά Σοφία ψιθύρισε στον εγγονό της:
 «Δεν θέλω να πεθάνω πριν κατοικήσω ξανά στην Αμμόχωστο!»
Κι εμείς διαπρύσια το ίδιο λέμε.

    

Τετάρτη, 11 Σεπτεμβρίου 2013

Έγραψε η Λένα Μαντά για τον Αργό Χορό



Σήμερα δημοσιεύω την παρουσίαση που έκανε η αγαπημένη φίλη Λένα Μαντά στο  http://mantapsichogios.blogspot.com   της για τον Αργό Χορό και την ευχαριστώ για τα καλά της λόγια. Είναι αλήθεια πως μερικές φιλίες δεν χρειάζονται καν προσωπική επαφή ή συναντήσεις για καφέ για να ευδοκιμήσουν. Ο δεσμός τους στηρίζεται στον αλληλοσεβασμό, την κατανόηση και την αγάπη.

9 Σεπτεμβρίου 2013
Αργός χορός.... της Γιόλας Δαμιανού Παπαδοπούλου (ΔΙΟΠΤΡΑ)
Είναι κάποιοι συγγραφείς που δεν κοιτάζω καν το οπισθόφυλλο πριν αγοράσω το βιβλίο τους. Μια από αυτές είναι η Γιόλα Δαμιανού Παπαδοπούλου και όπου σταθώ και όπου βρεθώ μιλάω πάντα και προτείνω τα βιβλία της. Το τελευταίο; «Αργός χορός».




Λίγα λόγια για το βιβλίο:

Ο Αλέκος είναι ένας νέος άντρας που επιστρέφει στην Κύπρο από τις σπουδές του στην Αμερική και ανυπομονεί να δουλέψει ως σκηνοθέτης, αλλά τα πράγματα δεν είναι εύκολα για εκείνον όπως για χιλιάδες νέους της γενιάς του. Δίπλα του είναι η Άννα, η κοπέλα που αγαπάει, αλλά η σχέση τους κλυδωνίζεται, καθώς εκείνη έχει ήδη τακτοποιηθεί επαγγελματικά και ο Αλέκος αισθάνεται υποδεέστερος κι αυτό πολύ γρήγορα θα επιφέρει προβλήματα στην σχέση τους. Την χρονική στιγμή που η απόφαση να φύγει για το εξωτερικό ξανά, αρχίζει να εδραιώνεται μέσα του και η σχέση του με την Άννα οδεύει προς διάλυση, η γιαγιά του, του παραδίδει το ημερολόγιό της και του ζητάει να το διαβάσει και να κάνει ταινία την ζωή της.
Από κει και μετά το βιβλίο αρχίζει να παλινδρομεί ανάμεσα στο σήμερα και στο χθες και γίνεται τόσο συναρπαστικό όσο δεν μπορείτε να φανταστείτε. Η γιαγιά Σοφία και ο ανεκπλήρωτος έρωτάς της, οι διωγμοί, ο πόλεμος, οι καταστροφές και τα συντρίμμια που πληγώνουν τις ψυχές, παρασύρουν τον Αλέκο σε δίνη που επιφέρει αλλαγές και στον δικό του τρόπο σκέψης. Η γιαγιά Σοφία και το ημερολόγιό της, γίνονται το μαγικό ραβδί που οδηγεί τον Αλέκο όχι μόνο στην λύτρωση, αλλά και στην ευτυχία. Μέσα από την αφήγηση μαθαίνει τον εαυτό του, κατανοεί τα λάθη του και καταφέρνει ν’ απαλλαγεί από την εσωστρέφεια που τον χαρακτηρίζει.
Εκπληκτικό για άλλη μια φορά το δημιούργημα της Γιόλας, διαβάζεται απνευστί και ανάμεσα στις σελίδες του παρελαύνουν και συγκλονιστικά ιστορικά γεγονότα της Κύπρου που χωρίς να κουράζουν φωτίζουν την ιστορία του βασανισμένου αυτού λαού και σε κάνουν να υποκλίνεσαι για άλλη μια φορά στο πείσμα του, στην δύναμή του και στις αντοχές του. Ίσως γι αυτό αγαπώ την Κύπρο τόσο πολύ. Λες και αναβλύζει δύναμη από την καρδιά αυτού του νησιού και θεριεύει τους κατοίκους του. Έχουν μια σπάνια ιδιαιτερότητα που σ’ αυτό το βιβλίο αποκαλύπτεται περίτρανα. Μην φανταστείτε ότι είναι ιστορικό ή ότι θα σας κουράσει. Θα σας γοητεύσει, θα σας παρασύρει, δεν θα θέλετε να το αφήσετε από τα χέρια σας!
Σαφώς και θαύμασα την ηρωίδα γιαγιά Σοφία, γιατί αυτή είναι ουσιαστικά το κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας  και δικαιολόγησα απόλυτα τις επιλογές που συντάσσονταν με το κλίμα της εποχής και την ανατροφή της. Ο ατίθασος χαρακτήρας της, αυτός που την έσπρωξε να γίνει μέχρι και αγωνίστρια στην ΕΟΚΑ, το επαναστατικό της πνεύμα, ο ανεκπλήρωτος έρωτάς της και η πλήρης υποταγή της αργότερα, ήταν μονόδρομος και δικαιολογήθηκε απόλυτα από την συγγραφέα σ’ αυτό το τόσο γοητευτικά μεστό μυθιστόρημα.
Διαφωνώ κάθετα με το αδιάφορο εξώφυλλο που δεν κινεί το ενδιαφέρον και αδικεί κατάφωρα το τόσο δυνατό αυτό έργο.  Άχρωμο, άνευρο, και τελείως ασύνδετο με το ίδιο το βιβλίο.
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΔΙΟΠΤΡΑ σε 550 σελίδες και η τιμή του είναι στα 17,50 ευρώ


Κυριακή, 8 Σεπτεμβρίου 2013

Mια επιστολή


Δημοσιεύω μια επιστολή που πήρα πρόσφατα από τον Πρόεδρο της Εταιρείας Λογοτεχνών 
Βασίλης Μιχαηλίδης, Λεμεσού. 
Ο Γιώργος Πετούσης  και εγώ














Αγαπητή μου Γιόλα, ΚΑΛΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ

Μόλις σήμερα έχω διαβάσει το καινούργιο μυθιστόρημά σου «Αργός χορός» , σελίδες 550 – εκδόσεις διόπτρα. Τι να σου πω! Με έχει συνεπάρει η συναρπαστική ανεξάντλητη γραφή σου. Μεγάλη επιτυχία να ιστορείς μέσα από τη ζωή των ηρώων σου τωρινά συγκλονιστικά γεγονότα που συμβαίνουν στην πατρίδα μας και να τα συνταιριάζεις με ένα πολύ επιτυχημένο πισωγύρισμα γεγονότων μιας άλλης τόσο ταραγμένης και τόσο ηρωικής εποχής (ΕΟΚΑ) που μας έκανε περήφανους σαν Έθνος.  Μπράβο, μπράβο και ξανά μπράβο αγαπητή μου Γιόλα. Στ’ αλήθεια καλά το είχα υπολογίσει και το έγραφα και το έλεγα πως τα τελευταία χρόνια στην Κύπρο μας γράφεται λογοτεχνία. Αυτά υποστήριξα και στην ημερίδα που κάναμε στη Λεμεσό το 2010 με θέμα «Η λογοτεχνία της Κύπρου μετά το 1974».
Με το διάβασμα του βιβλίου σου ομολογώ πως βγήκα πιο πλούσιος σε σοφία, σε αισθήματα και συνεπαρμένος από την όλη εξέλιξη του μύθου και είχα γίνει ένα, όσο το διάβαζα, με  όλα τα πρόσωπα, του ήρωες του και πιο πολύ, ασφαλώς από τη συγκαιρινή μου  στα χρόνια και συναγωνίστρια μου γιαγιά Σοφία.
Όντως συγκλονιστική η γραφή σου. Κρατεί άγρυπνο τον αναγνώστη. Το βιβλίο μπορεί να το διαβάσει άνετα η καινούργια γενιά και να μάθει την ιστορία του τόπου μας των τελευταίων εξήντα χρόνων αλλά και μεις οι παλαιότεροι για να μπούμε στο ρυθμό, στην ψυχολογία και τη νοοτροπία της νέας γενιάς. Και τι να σου πω. Με έκαμες βρε Γιόλα μου, προς το τέλος του βιβλίου, να δακρύσω. Τίποτα λοιπόν, κατά την άποψή μου, μεμπτό στη γραφή σου παρεκτός από ένα που ασφαλώς δεν το γνώριζες. Για το ποιός ακριβώς είχε και έχει, ιστορικά,  τη μεγάλη ευθύνη για όλες αυτές τις μεγάλες συμφορές του τόπου μας. Τη άποψή μου γι αυτό το θέμα θα την βρεις συμπυκνωμένη στο πιο πάνω συναπτόμενο κείμενο που ίσως και να διαφωνήσεις και που έχει ήδη δημοσιευτεί σε δυο τουλάχιστον εφημερίδες. Στη Καθημερινή, Κυριακή 18 Αυγούστου 2013 και εφημερίδα «η σημερινή» Κυριακή 25 Αυγούστου 2013.

Με την αγάπη και τους χαιρετισμούς μου

Γιώργος Πετούσης
Πρόεδρος Εταιρείας Λογοτεχνών Βασίλης Μιχαηλίδης, ΛΕΜΕΣΟΥ


Δευτέρα, 29 Ιουλίου 2013

Υστερόγραφο Ζωής (Εκδόσεις Ψυχογιός)


 Ελένη Τσαμαδού η φίλη, η ομότεχνη, η συγγραφέας που σέβομαι και αγαπώ!  Το Υστερόγραφο Ζωής από τις Εκδόσεις Ψυχογιός το περίμενα με πολλή αγωνία γιατί παρ’ όλο που μας χωρίζει η θάλασσα, έχουμε συχνά επαφή και συζητάμε γι αυτά που γράφουμε, γι αυτά που μας πονούν ή μας περιορίζουν.  Πολυγραφότατη η Έλλεν, κέρδισε επάξια μια ξεχωριστή  θέση  ανάμεσα στους σύγχρονους Έλληνες συγγραφείς  με την συνέπεια και το βάθος της γραφής της. Το αναγνωστικό κοινό την λάτρεψε γιατί   χειρίζεται με καταπληκτική μαεστρία την πλοκή κάθε έργου της ξεδιπλώνοντας πληροφορίες και ιστορικά γεγονότα άγνωστα πολλές φορές στο πλατύ κοινό. Οι ήρωες της  ολοκληρωμένοι, έχουν ανάστημα και   πραγματική εικόνα στην αντίληψη του αναγνώστη έτσι που συχνά συμπορεύεται  στην περιπέτεια  της ιστορίας της.
Είναι γνωστά τα βιβλία της Ελένης Τσαμαδού. Οι θεοί πέθαναν στη Ρώμη, Η εταίρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Ο χορός των μυστικών, Της ζωής και της αγάπης. Το Υστερόγραφο μιας ζωής έχει μια άλλη μαγεία,  γιατί παρ’ όλο που τα ιστορικά γεγονότα είναι γνωστά, έχουν  αμεσότητα και δύναμη γιατί δίνονται από μέσα προς τα έξω.  Όλοι γνωρίζουμε πως οι γνήσιοι συγγραφείς λίγο πολύ κλείνουν στο έργο τους βιωματικές εμπειρίες είτε αυτά που οι ίδιοι έζησαν, ή που άκουσαν ή που είδαν. Σ’ αυτή την περίπτωση η Ραχήλ είναι ένα υπαρκτό πρόσωπο και  μεταφέρει  προσωπικές  στιγμές της ζωής της στην πιο σκοτεινή και απάνθρωπη περίοδο του 20ού αιώνα.
Μέσα από δύο παράλληλα εξελισσόμενες ιστορίες, που η μια ξεκινά το 1999 και η άλλη το 1953 μας δίνει η συγγραφέας την ιστορία της. Η αφήγηση στο παρελθόν εναλλάσσεται με το παρόν και συνδέει τις γενιές, αλλά τον πρωταγωνιστικό ρόλο αναλαμβάνει η Ραχήλ.  Η σύλληψη της υπόθεσης δομείται μέσα από τα αποκαλυπτικά λόγια της ηρωίδας:

«Γιατί σου γράφω; Γιατί αποφάσισα να λύσω τη σιωπή μου; Θα αναρωτιέσαι. Θα ήθελα, θα έπρεπε να το είχα κάνει χρόνια πριν, αλλά ποτέ δε βρήκα το κουράγιο. Σήμερα, όμως, όλα άλλαξαν. Το ποτάμι του πόνου φούσκωσε, ξεχείλισε μέσα μου κι έσπασε τη λεπτή κρούστα που κάλυπτε την πληγή της καρδιάς μου και αποφάσισα να μιλήσω σε σένα, Γιάννη, Γιοχανάν μου. Και αν με ακούσεις, ίσως καταλάβεις και ίσως με συγχωρήσεις – αν μπορέσεις…»
Μέσα από ένα χοντρό φάκελο παραδομένο από ένα συμβολαιογραφείο είναι ο τρόπος που η Ραχήλ επέλεξε ύστερα από πολλά χρόνια σκέψης, να αποκαλύψει την ύπαρξή της και να κάνει την πρώτη της επαφή με το μοναδικό παιδί της που εγκατέλειψε… Κι έτσι ξετυλίγεται η ιστορία.
Η Ραχήλ Εβραϊκής καταγωγής, γεννημένη στη Θεσσαλονίκη περιγράφει τα  παιδικά της χρόνια άλλοτε στο οικογενειακό περιβάλλον της  γιαγιάς Εσθήρ μητέρας του πατέρα της με τις αυστηρές εβραϊκές αρχές, άλλοτε τις χαρούμενες διακοπές με την γιαγιά Αλέγρα στην Πάτρα, τους έρωτες, τις σπουδές στην Ελβετία και τον μεγάλο της έρωτα που της άφησε βαθιά άσβηστα σημάδια. Στον πόλεμο γίνεται εθελόντρια στον στρατό, ακολούθησαν τα χρόνια της κατοχής, η φτώχεια, και ο κατατρεγμός των Εβραίων. Οι σκηνές από το Άουσβιτς δίνονται με μέτρο έτσι που ο αναγνώστης να γίνεται συνειδητά συνοδοιπόρος με την Ραχήλ που τελικά είναι η μόνη επιζήσασα  της οικογένειας από το Χόλοκοστ. Εδώ ανοίγεται ένα άλλο τραγικό κεφάλαιο που θα  κατατρέχει τις μέρες και τα χρόνια που ακολούθησαν και ίσως να ευθύνεται και για την κατάληξη της ιστορίας…   Τα χρόνια που ακολουθούν θα ζήσει  καλύτερες μέρες όταν συναντά τον μεγάλο έρωτα της ζωής της τον Τέο που παντρεύεται και φέρνει στον κόσμο το μοναδικό της γιο τον Γιάννη ή Γιοχανάν. Να είναι της μοίρας γραφτό ή οι δικές μας επιλογές μας φέρνουν αντιμέτωπους με την δυστυχία ή την ευτυχία;
«Αγάπησα και αγαπήθηκα και έχασα ό,τι αγάπησα. Έκανα λάθη, λάθη τραγικά. Τα πλήρωσα και πληρώνω, όμως αγαπήθηκα. Ίσως δεν έπρεπε να είχα αγαπήσει τον άντρα που αγάπησα. Ίσως ήταν λάθος από την πρώτη στιγμή. Το ήξερα πως μας χώριζε ένας ωκεανός, πως δε θα μπορούσαμε ποτέ να ενωθούμε αν κάποιος από τους δυο μας δεν έχανε κάτι, δεν πρόδιδε κάτι. Διάλεξα να είμαι εγώ αυτή που έδωσε, και τελικά ήμουν αυτή που έχασε. Σαν την άλλη Ραχήλ, έχασα κι εγώ και δεν μπορούσα, και δεν μπορώ να παρηγορηθώ».
Από την πλευρά του ο Γιάννης, ο Γιοχανάν της όταν τέλειωσε και την τελευταία σελίδα από το χειρόγραφο της Ραχήλ, της μητέρας του «μέσα στα θολά μονοπάτια της μνήμης, σαν αστραπή ήρθε μια εικόνα. Θυμόταν. Και η θύμηση πονούσε… Μια γυναίκα με μαύρα καθισμένη κάθε μέρα στο ίδιο παγκάκι της πλατείας. Αυτή θα ήταν…. Δεν θυμάται τα χαρακτηριστικά της, μια φιγούρα με μαύρα ρούχα μόνο. Μοναχική!»
Καλή ανάγνωση!




Τετάρτη, 8 Μαΐου 2013

Bιβλιοπαρουσίαση από την Μαρία Χρ. Πασχούδη






Δημοσιεύω την Βιβλιοπαρουσίαση του Αργού Χορού που έκανε η καθηγήτρια -φιλόλογος Μαρία Χρ. Πασχούδη στα Γιαννιτσά στις 28 Απριλίου 2013.



Θα ξεκινήσω τη σημερινή μας παρουσίαση με μια επισήμανση, που έχω ξανακάνει: από την πόλη μας και την ευρύτερη περιοχή λείπουν κάποια πανεπιστημιακά τμήματα, που, ωστόσο, σήμερα στην εποχή της κρίσης η δημιουργία τους φαντάζει ουτοπική και ανεδαφική. Αυτά όμως θα δημιουργούσαν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την ανάδειξη πνευματικών αναζητήσεων και την εκδήλωση προσπαθειών κάλυψης αυτής της ανάγκης. Και δεν είμαι η μοναδική, φυσικά, που το διαπιστώνω.

Ωστόσο, όσο αντικειμενική είναι αυτή η έλλειψη άλλο τόσο αντικειμενική είναι και η παρατήρηση πως στην πόλη μας γίνονται όλο και περισσότερες πολιτιστικές κινήσεις, που προσπαθούν να ξεδιψάσουν την πνευματική και γνωστική δίψα των συμπολιτών μας, και πως υπάρχουν συμπολίτες μας που δεν εφησυχάζουν, αλλά δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον κινούμενο και αενάως διαμορφούμενο και μεταμορφούμενο χώρο των ιδεών. Ευτυχώς για την πόλη μας υπάρχουν δυνάμεις που προσπαθούν να την κρατήσουν ζωντανή. Μέσα σε αυτή τη λογική των πραγμάτων είναι και η σημερινή παρουσίασή μας, του βιβλίου «Αργός χορός» της πολύ γνωστής συγγραφέα, Γιόλας Δαμιανού.

Νιώθω ιδιαίτερη χαρά και τιμή που σήμερα παρουσιάζουμε μια διακεκριμένη, με βραβεύσεις και διακρίσεις, συγγραφέα από την Κύπρο. Είχα την ευκαιρία να την προσκαλέσω την Πέμπτη στο σχολείο μας, το 2ο Λύκειο Γιαννιτσών, και να συνομιλήσει με τους μαθητές μας και να τους μυήσει στα μυστικά μονοπάτια του έργου της και της λογοτεχνίας. Να τους κάνει υποψιασμένους αναγνώστες και κοινωνούς των προβληματισμών και σκέψεων της. Αυτός είναι, άλλωστε, και ο στόχος του σχολείου η παροχή ερεθισμάτων και παραστάσεων ανοικτών στο κοινωνικό και πολιτισμικό γίγνεσθαι.

Η σύλληψη της υπόθεσης του μυθιστορήματος και ο τρόπος που δομείται, θα μπορούσε να πει ένας προσεκτικός παρατηρητής πως αποκαλύπτεται από τη συγγραφέα μέσα από τα λόγια της γιαγιάς Σοφίας: «Κάθομαι μπροστά στο ανοιχτό παράθυρο κι αφήνω τις αναμνήσεις να κατακλύζουν το μυαλό μου. Τα αυτιά μου αφουγκράζονται να πιάσουν ήχους από πετάλια ποδηλάτου και τον ήχο από το κουδουνάκι να βγαίνει από τη στροφή..» και αλλού «Η σκέψη της Αμμοχώστου δε μ’ άφηνε να κοιμηθώ. Οι κρυμμένες μνήμες ακόμα πονούσαν. Το φευγιό μας από το Βαρόσι ήταν μια ανοιχτή πληγή που η ψυχή μου αρνιόταν να επουλώσει. Σκεφτόμουν τους δρόμους της Αμμοχώστου που διανύαμε κάθε πρωί με την άμαξα για το σχολείο. Η ατέλειωτη παραλία με τη λεπτή αμμουδιά και τη μυρωδιά της αλμύρας, που έσμιγε με τους λεμονανθούς και τα κρίνα…».

Η ιστορία, όπως έγινε αντιληπτό, εκτυλίσσεται στην Κύπρο και ιδιαίτερα στην Αμμόχωστο, την «ωραιότερη γη της γης» του Σεφέρη.

Σε κάποιο σημείο του βιβλίου της γράφει:

«Τέτοια ήταν η Αμμόχωστος μια φορά. Λιμάνι του κόσμου και καμάρι της Ανατολής. Εκεί έζησαν πάθη κι έρωτες φοβεροί. Μίση γιγάντια κι εγκλήματα κι ηρωισμοί. Η ιστορία της είναι βουτημένη στο χρυσάφι και το αίμα, στην πορφύρα της δόξας και την πίσσα της αμαρτίας.

Σήμερα η Αμμόχωστος(η παλιά πόλη) είναι ένα βουβό χορταριασμένο κοιμητήρι όπου μόνο οι πέτρες μιλούν. Φαντάσματα και θρύλοι τη στοιχειώνουν κι η γη κρύβει ακόμα πολλά μυστικά». Και αυτή τη νεκρή πόλη βλέπει ο ταξιδευτής αν σταθεί σε ορισμένο ψηλό σημείο από την πλευρά της Δεκέλειας.

Ήρωας του έργου ο Αλέκος. Μορφωμένος με τις περγαμηνές του από το εξωτερικό και με όνειρα για ένα λαμπρό μέλλον εισπράττει την απόρριψη, όχι γιατί δεν αξίζει μια καλή επαγγελματική αποκατάσταση, αλλά γιατί το σαθρό κατεστημένο σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση που μαστίζει τη χώρα δεν επιτρέπει στους ταλαντούχους και προικισμένους νέους να βρουν αυτό που αξίζουν. Και κάπου σε αυτό το σημείο της απελπισίας και απόγνωσης του νεαρού ήρωα έρχεται η γιαγιά του ως καλός άγγελος ή ως «από μηχανής θεός» να δράσει καταλυτικά στην εξέλιξη του μύθου, αλλά και να δώσει σε μας ένα καταπληκτικό μάθημα ζωής μέσα από τις σελίδες του μυθιστορήματος.

Το έργο ξεκινά σε ρυθμό πιανίσσιμο. Ακόμη και η έκρηξη στο Μαρί που σημάδευσε τη ζωή και την οικονομία του νησιού της Κύπρου και οδήγησε ακόμη γρηγορότερα στην οικονομική σημερινή κρίση, που συγκλονίζει τον αναγνώστη με την έντασή της, δίνει μόνο μια γεύση για τα όσα θα βιώσει στις επόμενες σελίδες. Αλλά μόνον όταν αρχίσει η γιαγιά Σοφία να ξετυλίγει την πολύπαθη ζωή της, τόσο αναπάντεχη και αντίθετη με όσα ο Αλέκος ξέρει για αυτήν, μόνον τότε ο αναγνώστης θα έχει την ευκαιρία να χαθεί, να ταξιδέψει στην εποχή που η Αμμόχωστος ήταν γεμάτη ζωή, τα παιδιά έπαιζαν ανέμελα και ονειρεύονταν στο Πύργο του Οθέλλου

«την ώρα που ο ήλιος έριχνε τις πλαγιαστές ακτίνες πάνω του κι έβαφε τους πέτρινους τοίχους με μαβιές σκιές. Αυτό έκανε τη φαντασία μας να γεμίζει εικόνες από μεγαλοπρεπή σαλόνια με αμύθητο πλούτο, αλλά και αναστεναγμούς και δάκρυα…». Ιστορία και μυθοπλασία αλληλοπεριχωρούνται και είναι απόλυτα θεμιτό να σημειώσουμε πως το μυθιστόρημα είναι πολύ κοντά στο ιστορικό μυθιστόρημα, κρατώντας όμως όλα εκείνα τα σύγχρονα στοιχεία της μοντέρνας λογοτεχνίας που προσεγγίζουν το σύγχρονο αναγνώστη και τον βεβαιώνουν πως εδώ διαβάζει ένα σύγχρονο έργο με αρετές κλασικής λογοτεχνίας. «Η γιαγιά Σοφία ποτέ δεν μίλησε… Παιδάκι, δεν τον κάθισε ποτέ στα γόνατά της να του διηγηθεί αυτό το παραμύθι… και τώρα χάθηκε στις λεωφόρους της ίδιας του της ιστορίας».

Σύμφωνα με παρατήρηση του Παναγιώτη Μουλλά όλοι οι γνήσιοι συγγραφείς, λίγο έως πολύ αυτοβιογραφούνται ή καλύτερα κλείνουν μέσα στο έργο τους βιωματικές εμπειρίες, που άλλες τις έζησαν ή άλλες τις άκουσαν ή άλλες τις είδαν, ίσως εκ του μακρόθεν, ή τις έμαθαν από άλλους παλιότερους. Για τον «Αργό Χορό» δεν πρόκειται εγώ να σας πω αν είναι βιωματικός ή σε ποιο βαθμό. Αυτό το αφήνω στην ίδια τη συγγραφέα να μας το πει, διατηρώντας κάθε δικαίωμα να μας πει την αλήθεια ή να μας μαγέψει, κλείνοντας το μάτι στη μυθοπλασία. Άλλωστε, κάθε λογοτεχνική ανάγνωση θέλει την πλάνη, το μυστήριο. Είναι όλα αλήθεια; Πού αρχίζει και πού τελειώνει η πραγματικότητα; Αλλά αυτή ακριβώς είναι η γοητεία της του Λόγου Τέχνης.

Μια ιδιαίτερα πολύτιμη επισήμανση αφορά στον πρωτότυπο τρόπο που μηχανεύεται η συγγραφέας, ώστε μέσα από δυο παράλληλα εξελισσόμενες ιστορίες, που όμως η μια ξεκινά πριν το 1955 και η άλλη in medias res το 2011, να δώσει την ιστορία της πολύπαθης Κύπρου, που συνδέεται άμεσα και με την ιστορία του ελληνισμού, στη ευρύτητά του. Η αφήγηση στο παρόν εναλλάσσεται με το παρελθόν, αλλά δοσμένο με έναν αόριστο που έχει τη δύναμη του ενεστώτα και τα γεγονότα είναι ως να συμβαίνουν στο σήμερα. Ο χώρος, ο χρόνος και το πρόσωπο του αφηγητή αποδεικνύουν την εξαιρετική επεξεργασία του υλικού. Την ιστορία την αφηγούνται διαφορετικοί οι αφηγητές, καθώς στην αναδρομική αφήγηση το ρόλο αναλαμβάνει η Σοφία, ενώ στην παροντική αφήγηση κυριαρχεί ο παντογνώστης αφηγητής που όμως μοιάζει να παρακολουθεί βήμα – βήμα τους ήρωες και κάποτε δεν μας αποκαλύπτει απόλυτα όσα γνωρίζει.

Οι μικροϊστορίες των ηρώων, πρωτευόντων και δευτερευόντων, συμπλέκονται και συμπληρώνουν τόσο το μωσαϊκό της ζωής των ίδιων, που αποτελούν ολοκληρωμένους χαρακτήρες και όχι καρικατούρες, όσο και της ιστορικής πραγματικότητας, τόσο άρτια που στο τέλος του έργου ο αναγνώστης βιώνει την «τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν» και αποκαθίσταται η τάξη τόσο για τους ήρωες όσο και για τους νεκρούς που έφυγαν. Ακόμη και αν αποτελεί την οικογενειακή ιστορία του ήρωα, ωστόσο, κατορθώνει και περνά στο καθολικό, θα μπορούσε να είναι η ιστορία και οπουδήποτε άλλου, ιδιαίτερα σε κείνα τα δύσκολα για την Κύπρο και τον ελληνισμό χρόνια του ’55, του ’64, του ’74, του ‘11.

Η αγάπη… ποιος θα μπορούσε να την αγνοήσει, αλλά και ποιος θα ήθελε να το κάνει. Αυτή διατρέχει το κείμενο: Η αγάπη του Αλέκου και της Άννας, η αγάπη του πατέρα και της μητέρας του, η αγάπη της Σοφίας και του Σωτήρη, η αγάπη του Πέτρου και της Σοφίας• η αγάπη της Σοφίας για τον πατέρα της, ζεστή, βαθιά• η αγάπη της για το νησί της, που είναι βαθιά στην ψυχή, για την Αμμόχωστο, που τόσο τη χαράκωσαν, όπως και την Κύπρο όλη, οι Άγγλοι, οι Τούρκοι και όλοι όσοι θέλησαν να την κατακτήσουν για τη στρατηγική θέση της στα γεωπολιτικά συμφέροντα στη Μεσόγειο, για τον πλούτο της, για την ομορφιά της.

Όταν ξεκίνησα να ετοιμάζω τη σημερινή εισήγηση, υπήρχε στο νου μου το δίλημμα, αν θα είναι απαραίτητο να σας δώσω αναγνωριστικά στοιχεία περίληψης της υπόθεσης ή όχι. Προτίμησα να μισανοίξω την πόρτα στην υπέροχη αυτή ιστορία που μας έδωσε η Γιόλα Δαμιανού, με μισόλογα, αφήνοντας την περιέργεια να δουλέψει και να ωθήσει στην ανάγνωση του βιβλίου.

Δε θα υπερέβαλλα αν υπερθεμάτιζα ότι το μυθιστόρημα διαβάζεται απνευστί, γιατί καθηλώνει με τον πλούτο των λέξεων, την ενάργεια των περιγραφών και τη δύναμη της ειλικρίνειας, με τα οποία μέσα αποφάσισε η συγγραφέας να προσεγγίσει το δύσκολο θέμα των επανειλημμένων τουρκικών επιθέσεων. «Νέοι ψίθυροι έσπειραν για άλλη μια φορά τον πανικό, τον Ιούλιο η Τουρκία ετοιμάζεται να εισβάλει στην Κύπρο, τα πλοία της βρίσκονται ήδη στα ανοιχτά της Κερύνειας». «Ήταν Αύγουστος του ’64, όταν τουρκικά αεροπλάνα βομβάρδισαν το νησί» Ή αργότερα «Εκείνη η ξεγνοιασιά κράτησε μέχρι το πρωινό της 15ης Ιουλίου 1974, που χτύπησε το τηλέφωνο και πέτρωσε το γέλιο κι έγινε γκριμάτσα η χαρά. «Μη βγείτε από το σπίτι έγινε πραξικόπημα…» «Τα νέα έφταναν ανατριχιαστικά μέσω ειδήσεων, πότε στόμα με στόμα. Εκτελέσεις αιχμαλώτων, ομαδικοί βιασμοί γυναικών. Ο τούρκικος στρατός απ’ όπου περνούσε δεν ξεχώριζε παιδιά, νέες, γριές… ο φόβος σαν φάντασμα κόλλησε στα τοιχώματα του μυαλού, μας γινόταν συνείδηση πως από δω και μπρος άλλοι θα εξουσίαζαν το μυαλό και το κορμί μας …προσμέναμε το μοιραίο».

Θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι ο πεζογράφος σε σχέση με τον ποιητή παρέχει ευκολότερα τους κώδικες του έργου του στον αναγνώστη του, απλούστερα του μεταδίδει εμπειρίες και εικόνες, μεταλλάξεις και προβληματισμούς. Όμως η τέχνη καταδεικνύεται από τις πολλαπλές ερμηνείες, προσεγγίσεις και οπτικές που μπορεί να δεχτεί ένα πεζογράφημα. Και ο «Αργός Χορός» είναι ένα μυθιστόρημα που μπορεί να διαβαστεί πολλαπλώς και ο εκάστοτε αναγνώστης να φωτίσει ή να εστιάσει στις εκδοχές που επιθυμεί. Το σίγουρο είναι πως θα απολαύσει ολόκληρο το έργο.

Το εξαιρετικά ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως το βιβλίο είναι γραμμένο από μια Κύπρια. Έτσι έχουμε τη δυνατότητα να δούμε τα γεγονότα, εμείς οι Ελλαδίτες, από την άλλη πλευρά του Αιγαίου και από την πλευρά αυτών που τα υπέστησαν. Ο τίτλος αινιγματικός και για μεγάλο μέρος της αφήγησης σιβυλλικός και ανερμήνευτος μπορεί να αναγνωστεί δίσημα: Και ως ένα αργό ταγκό των πρωταγωνιστών, αλλά και ως ένας αργός μαρτυρικός χορός για «το προκαθορισμένο σχέδιο της πράσινης γραμμής, που ο εχθρός υλοποιούσε στα μουλωχτά και σε κάποιο χρόνο που εμείς δε γνωρίζαμε θα ξαπλωνόταν σα θεριό να χωρίσει το νησί στα δυο».

Κάθε φορά που μου ζητείται να παρουσιάσω ένα λογοτεχνικό έργο, πεζό ή ποιητικό, πάντα αναζητώ κρίκους να το δέσω με τη σχολική μας πραγματικότητα, όχι γιατί διέπομαι από την αγωνία θήρευσης του χρήσιμου ή συμπόρευσης με παραδοσιακά μοντέλα ή γιατί δεν υπάρχουν άλλοι τρόποι να αγγίξει η λογοτεχνία τους νέους στην πραγματικότητα της διευρυμένης κοινωνικής δικτύωσης. Αλλά, γιατί πιστεύω πως η λογοτεχνία μπορεί να αποτελέσει απόλαυση και μέσο βίωσης πολυσύνθετων βιωμάτων και αισθημάτων, μπορεί να προβάλλει ένα άλλο αισθητικό πρότυπο σε μια εποχή που την καθημερινότητα μονοπωλούν η οικονομία, η πολύπλευρη κρίση και οι επιπτώσεις της, μπορεί να δώσει τη δυνατότητα της προσέγγισης της ιστορίας απολαυστικά, βιωματικά και καθόλου πληκτικά.

Έτσι, το μυθιστόρημα «Αργός Χορός» μπορεί να λειτουργήσει ως παράλληλο σε κείμενα τόσο του Λυκείου όσο και του Γυμνασίου. Παραπέμπω δειγματικά στα Στέφανα της κόρης του τού Κυριάκου Χαραλαμπίδη, στα ποιήματα του Κώστα Μόντη, στην Ελένη του Γιώργου Σεφέρη, στο Μόνο γιατί μ’ αγάπησες της Μαρίας Πολυδούρη, ακόμη -ακόμη και στα πεζογράφηματα Μες στους προσφυγικούς συνοικισμούς και Στου Κεμάλ το σπίτι του Γιώργου Ιωάννου, για τις συγκρίσεις της ζωής των προσφύγων και των λόγων που εξαναγκάστηκαν να γίνουν, αλλά και για τις σχέσεις και τη στάση του ενός λαού απέναντι στον άλλον.

Κυρίες και κύριοι, δε θα σας κουράσω άλλο με τις δικές μου ενδοσκοπήσεις, που, απλώς, αποτελούν προσπάθειες ανιχνευτή. Λαθραία η είσοδος στον κόσμο της συγγραφέα και ίσως –ίσως και έξω από τις προθέσεις της, ωστόσο όμως, από την πόρτα που η ίδια άνοιξε. Άλλωστε, είναι μεγάλο το δέος, όταν, όσα λες, τα ακούει ο ίδιος ο δημιουργός. Αν δεν έγινε εφικτή η προσέγγιση στις βαθιές άκριες της ψυχής της, ας είναι μεγάθυμη. Και της ζητούμε η ίδια να μας οδηγήσει λίγο πιο μέσα στα μυστικά μονοπάτια του κόσμου της και να μας χρήσει μυημένους αναγνώστες.

Σας ευχαριστώ.





Γιαννιτσά

28/4/2013





Τρίτη, 30 Απριλίου 2013

Ένα ταξίδι, μια παρουσίαση βιβλίου στα Γιαννιτσά

Έλενα Μιχαηλίδου Καλαλίδου



Όταν η Έλενα Καλαλίδου, με προσκάλεσε εκ μέρους του Συλλόγου Κυπρίων του Νομού Πέλλας, να παρουσιάσω τον Αργό Χορό στα Γιαννιτσά, πίστευα πως θα ήταν απλά μια παρουσίαση βιβλίου σαν όλες της άλλες. Όμως δεν ήταν. Ήταν ένα ταξίδι ανάμεσα σε ένα όμορφο κόσμο που άνοιξε την αγκαλιά του και μας έσφιξε ζεστά. Άνθρωποι που μέχρι χτες δεν μας γνώριζαν άνοιξαν τα σπίτια και την καρδιά τους και μας έκαναν φίλους. Ήταν ένα ταξίδι σ’ ένα πανέμορφο κομμάτι του Ελληνισμού πνιγμένο στην ιστορία, που έσφυζε η άνοιξη! Στους καταπράσινους κάμπους άνθιζαν παπαρούνες, περιβόλια με κερασιές και ροδακινιές και δροσερά ποτάμια κελάρυζαν στο διάβα μας.


Παΐσιος Καλαλίδης

Κατερίνα Καλαλίδου


Αναστασία











Μας παρέλαβε από το αεροδρόμιο ο Παΐσιος Καλαλίδης κι απ’ εκείνη την στιγμή ήξερα πως θα ζούσαμε ένα ευχάριστο όνειρο. Η οικογένεια Καλαλίδη μας φιλοξένησε στο σπίτι της. Ο Παΐσιος, η Έλενα και τα τρία υπέροχα παιδιά τους (η Κατερίνα που παίζει βιολί, η Αναστασία που της αρέσει το πιάνο και ο αθλητισμός και ο μικρόςΠλάτωνας που θέλει να μπει στη μουσική σχολή). Μαζί κρατάνε το βιβλιοπωλείο Πάπυρος που έκανε και την γενική διοργάνωση της παρουσίασης του Αργού Χορού.

Στο Νομό Πέλλας ζουν περίπου εκατό οικογένειες Κυπρίων που δίνουν δυναμικά το παρόν τους στην πολιτιστική ζωή του τόπου. Από την πρώτη στιγμή ένιωσα πως βρίσκομαι σ' ένα πνευματικό κέντρο. Αυτό που μας έκανε εξαιρετική εντύπωση είναι που στις έξι μέρες παραμονής μας παρακολουθήσαμε τρεις πολιτιστικές εκδηλώσεις στις αίθουσες του Δήμου. Την Κυριακή 28 Απριλίου έγινε η παρουσίαση του Αργού Χορού στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου. Την παρουσίαση έκανε η Φιλόλογος Μαρία Πασχούδη υποδιευθύντρια του 2ου Γενικού Λυκείου Γιαννιτσών. Ήταν μια μεστή παρουσίαση που θα αναρτήσω τις επόμενες μέρες.


Η φιλόλογος Μαρία Πασχούδη,
η συντονίστρια  Ντίνα Θωμά

Φολόλογος Μαρία Πασχούδη






Κατά την διάρκεια της εκδήλωσης προβλήθηκαν διαφάνειες από την Αμμόχωστο ενώ η ηχογραφημένη ανάγνωση αποσπασμάτων από τον ηθοποιό Ηρόδοτο Μιλτιάδους έδωσε δυναμικά το παρόν της για άλλη μια φορά προκαλώντας ρίγη συγκίνησης σε ανθρώπους που δεν έζησαν τα γεγονότα της έκρηξης στο Μαρί από κοντά.


Ο ηθοποιός Ηρόδοτος Μιλτιάδους


Στην εκδήλωση βέβαια δεν έλειπε το μουσικό κομμάτι που έδωσε ιδιαίτερη νότα και συγκίνηση στους παρευρισκομένους. Η κύπρια σοπράνο Έλενα Μιχαηλίδου και ο μουσικός Μάρκος Μαλαβάνης τραγούδησαν κυπριακά τραγούδια. Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Δήμαρχος Πέλλας Γρηγόρης Στάμκος, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Κυπρίων Νομού Πέλλας Δρ. Γιώργος Γεωργίου και πλήθος κόσμου.



Η σοπράνο Έλενα Μιχαηλίδου
Τραγουδιστής Μάρκος Μαλαβάνης

                                                                



Ο δήμαρχος Πέλλας κ. Γρηγόρης Στάμκος
και ο πρόεδρος του Συλλόγου κυπρίων νομού Πέλλας

Δήμαρχος Πέλλας


Τον συντονισμό της εκδήλωσης έκανε η Ντίνα Θωμά που δεν περιορίστηκε μόνο σ’ αυτό, ανάλαβε και την ξενάγησή μας στα όμορφα περιβόλια του Νομού Πέλλας, μας φιλοξένησε στο σπίτι της και μας εντυπωσίασε με τις πολύπλευρες δραστηριότητές της. Είναι δασκάλα γυμναστικής, καλλιεργεί μονάχη ολόκληρες εκτάσεις με κερασιές και ροδακινιές, φτιάχνει κρασί και ασχολείται με κεραμική.

Ντίνα Θωμά Λαζαρίδου




Η αρχιτέκτονας Ελένη Μελετιάδου & η Ελένη Πασχούδη


















Κατά τη διάρκεια της παραμονής μου επισκέφτηκα τρία δημοτικά σχολεία. Το δημοτικό σχολείο Αμπελιών (58 παιδιά), το δημοτικό Παλιού Μυλότοπου (36 παιδιά) και το 7ο δημοτικό σχολείο Γιαννιτσών. Είναι παιδιά αγνά που δεν τους δόθηκαν πολλές ευκαιρίες να αποκτήσουν εμπειρίες. Εντυπωσιάστηκαν όταν άκουσαν πως μια συγγραφέας επισκέφτηκε το σχολείο τους και με κοιτούσαν στα μάτια όλο έπαρση. Τα λίγα βιβλία που τους χάρισα τα γέμισε λαχτάρα να τα πάρουν και σπρώχνονταν ποιος θα τα πρωτοδιαβάσει. Αυτά τα σχολεία δεν θα αντέξουν για πολύ. Ήδη το κράτος αποφάσισε το κλείσιμο του ενός γιατί ο αριθμός δεν συμφέρει με την οικονομική κρίση να μένει ανοιχτό.

Δημοτικό Σχολείο Μυλότοπου

7ο Δημοτικό Σχολείο Γιαννιτσών









2ο Γενικό Λύκειο Γιαννιτσών


Στο 2ο Γενικό Λύκειο Γιαννιτσών τα πράγματα κυλούν ομαλά. Τα παιδιά με δέχτηκαν στην μεγάλη αίθουσα, προβάλαμε διαφάνειες για την Αμμόχωστο και μιλήσαμε για τον Αργό Χορό, περάσαμε μέσα από ιστορικά μονοπάτια της Κύπρου και με χαροποίησε που γνώριζαν ήρωες της ΕΟΚΑ, ήξεραν για την εισβολή του ΄74 και οπωσδήποτε αναπτύξαμε το θέμα της οικονομικής κρίσης που απασχολεί κάθε νέο παιδί στην εποχή μας.



Επίσκεψη στα Αρχαιολογικά Μουσεία της περιοχής:

Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Πέλλας βρίσκεται στα δυτικά του σύγχρονου οικισμού, στο Βορειοανατολικό τμήμα του αρχαιολογικού χώρου. Είναι ένα σύγχρονο μουσείο και ο επισκέπτης μέσα από τη ξενάγηση ολοκληρώνει τη γνώση του για τον ελληνιστικό πολιτισμό της Πέλλας. Για τον κύπριο αρχαιολόγο Παύλο Χρυσοστόμου που έλαβε μέρος σε όλες τις ανασκαφές αλλά και στην ανέγερση του χώρου, είναι έργο ζωής σαράντα χρόνων αυτό το μουσείο. Είχε την καλοσύνη να μας ξεναγήσει και είμαστε ευτυχείς που ακούσαμε την ιστορία από πρώτο χέρι. Μας εξήγησε για το πόσο μελετημένο είναι το κτίριο, οι διακριτικοί όγκοι, οι λιτές γραμμές του είναι απόλυτα προσαρμοσμένοι στην μορφολογία του εδάφους για να προστατεύεται από τους σεισμούς. Ένας άλλος όροφος ετοιμάζεται να φιλοξενήσει σύντομα χρυσά και αργυρά ευρήματα που έχουν ανακαλυφθεί πρόσφατα.

Αρχαιολογικό μουσείο Πέλλας


Η επίσκεψή μας στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Βεργίνας στον νομό Ημαθίας ήταν μια εκδρομή. Οι ανασκαφές έγιναν από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο το 1977 με τον καθηγητή Μανόλη Ανδρονίκου και έγινε Παγκοσμίως γνωστή. Ανάμεσα σε άλλους τάφους κι ένα ταφικό μνημείο που κατά την άποψή του ανήκει στον βασιλιά Φίλιππο Β, τον πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου.