Συνέντευξη στο Vlepo με την Κατερίνα Σαμψώνα

Κυριακή, 16 Απριλίου 2017

Συνέντευξη στο περιοδικό D και εφημερίδα Χαραυγή




Η Συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Διάλογος (D) και στην εφημερίδα Χαραυγή στις 16/4/ 2017. Ευχαριστώ θερμά την δημοσιογράφο Μαρία Φράγκου.  Την παραθέτω ως έχει:

Γνώρισα τη Γιόλα Δαμιανού Παπαδοπούλου πριν πολλά χρόνια, μέσα από δρόμους επαγγελματικούς. Τη συνάντησα για μία συνέντευξη με αφορμή την κυκλοφορία ενός βιβλίου της. Με επιφύλαξη, είναι η αλήθεια, πήγαινα σε εκείνη τη συνάντηση, γιατί δεν ήξερα πολλά για τη συγγραφέα. Θυμάμαι ότι με συνεπήρε η κουβέντα μαζί της. Τα νοερά της ταξίδια σε χώρες και πόλεις που έζησε, οι εμπειρίες από ανθρώπους που γνώρισε και καταστάσεις που βίωσε στη μακρινή Αφρική, έμοιαζαν με κινηματογραφική ταινία. Χρόνια μετά, την συναντώ ξανά, φτασμένη πια συγγραφέας, με αναγνώριση και διακρίσεις, με αφορμή το νέο της βιβλίο «Ηλέκτρα. Το δάκρυ της Αφρικής», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Και η κουβέντα μαζί της μου αφήνει το ίδιο γλυκό συναίσθημα, όπως και τότε. Γιατί όπως μετουσιώνει σε βιβλίο τις αναμνήσεις της, έτσι και με την κουβέντα της. Σε ταξιδεύει…

Συνέντευξη στη Μαρία Φράγκου

 Με την «Ηλέκτρα. Το δάκρυ της Αφρικής» κάνετε μια νέα είσοδο στον κόσμο του βιβλίου. Πρωταγωνίστρια και πάλι μία γυναίκα, όπως η «Ιάνθη» στο «Η Ζωή είναι Αγάπη», η «Γιολάντα» στο «Αν ήξερα αλλιώς να σ’ αγαπώ», για να θυμίσουμε τα δύο προηγούμενα βιβλία σας. Γιατί η γυναίκα – πρωταγωνίστρια στα έργα σας;
Σίγουρα όχι από πρόθεση, έτυχε αυτά τα βιβλία να είναι βασισμένα σε πραγματικές ιστορίες, όπου πρωταγωνιστούσαν γυναίκες. Εξάλλου οι άντρες δεν είναι και τόσο εξωστρεφείς για να έρθουν να διηγηθούν την ιστορία τους. Όμως θέλω να υπενθυμίσω το βιβλίο «Έτσι θέλω να θυμάμαι», που πρωταγωνιστής ήταν ο Michel και αγαπήθηκε πολύ. Η Ηλέκτρα ξεκίνησε από μια ανάγκη να διεισδύσω στο νοσταλγικό μου παρελθόν που το διανθίζουν χρώματα, μυρωδιές, ήχοι, ηλιοβασιλέματα, φόβος, αγωνία, χαρά, αγάπη και μια αβάσταχτη μοναξιά. Όλες αυτές οι αντιθέσεις αποτυπώνουν εικόνες και εμπειρίες κάποιου που έζησε για πολλά χρόνια στην Αφρική.

Ερωτήσεις:
Ως αναγνώστης, περισσότερο, ήθελα να σας ρωτήσω γιατί δοκιμάζονται τόσο οι ηρωίδες σας. Τίποτα δεν τους χαρίζεται εύκολα και τίποτα δεν κερδίζουν χωρίς να παλέψουν…

Αυτό, μήπως, δεν συμβαίνει και στη ζωή; Η γυναίκα πρέπει συνεχώς να παλεύει και να πείθει για τις αξίες της. Τα διπλώματα από μόνα τους οι άντρες δεν τα υπολογίζουν. Ακόμα και σήμερα που μιλάμε για ισότητα για να ανελιχθεί επαγγελματικά μια γυναίκα πρέπει να παλέψει για να κερδίσει αυτά που δικαιούται, διαφορετικά θα παραμείνει στάσιμη και θα αποτελεί ένα διακοσμητικό στοιχείο της κοινωνίας.



 Η κακοποίηση της γυναίκας, από θέμα ταμπού, θέμα κλειστό στους τέσσερις τοίχους, γίνεται σήμερα ζήτημα καθολικό. Η βία κατά των γυναικών, κατά των κοριτσιών, γίνεται γενική υπόθεση με στόχο την καταπολέμησή της. Πιστεύετε πως ένας συγγραφέας έχει ρόλο να διαδραματίσει σε αυτό;

Δυστυχώς, η κακοποίηση εξακολουθεί να είναι θέμα ταμπού και μένει εφτασφράγιστο μυστικό πίσω από κλειστές πόρτες. Παίρνει πολύ χρόνο και κουράγιο σε μια γυναίκα μέχρι να παραδεχτεί την κακοποίησή της και να βρει το θάρρος να ζητήσει βοήθεια. Οι έρευνες της Ε.Ε. είναι ανησυχητικές. 13 εκατομμύρια γυναίκες έχουν κακοποιηθεί σε ένα χρόνο και 3.700 έπεσαν θύματα σεξουαλικής βίας. Γι’ αυτό είναι καθήκον του συγγραφέα, του δημοσιογράφου, του καλλιτέχνη και σε όποιον έχει τη δύναμη να δίνει μηνύματα και να ενημερώνει.



Και τα προβλήματα των αναπήρων – παραπληγικών – τετραπληγικών κ.ά. – ξεφεύγουν από τον περίγυρο των ανθρώπων που αφορά, μόνο μετά από σκληρό αγώνα αυτών που τους αφορά. Γίνεται υπόθεση του συνόλου – μερικώς είναι η αλήθεια – μετά από μεγάλη πάλη. Και στο «Η Ζωή είναι Αγάπη» θίγετε αυτό το ζήτημα. Τι σας ενέπνευσε να ασχοληθείτε με αυτό το θέμα;

Ήταν καρμική εκείνη η ημέρα που συνάντησα την ηρωίδα μου. Ήταν καθηλωμένη στο αναπηρικό της καροτσάκι και κλήθηκε να κάνει ομιλία για την Ημέρα της Γυναίκας. Έμεινα καθηλωμένη να ακούω με δάκρυα στα μάτια να διηγείται το ατύχημά της. Ήταν τόσο ήπιος ο τόνος της φωνής της… Όσο άκουγα, το μυαλό μου δούλευε ασταμάτητα, έβρισκα λέξεις, έπλαθα φράσεις κι έγραφα νοερά την ιστορία της όσο αυτή μιλούσε. Όταν τέλειωσε την πλησίασα και της είπα «θέλω πολύ να γράψω την ιστορία σου» κι αυτή με ένα γλυκό χαμόγελο είπε «κι εγώ πολύ, αλλά δεν ξέρω πώς». Απ’ εκείνη την ημέρα την παρακολουθούσα καθημερινά είτε μιλούσαμε στο τηλέφωνο ή την συναντούσα. Προσπαθούσα να καταλάβω πώς καταφέρνει τόσα πράγματα με μόνο το μικρό της δακτυλάκι, προσπαθούσα να βρω την πηγή που αντλεί τη δύναμη και την αισιοδοξία της. Τελικά αυτό που κατάλαβα είναι πως πρέπει να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι και να βρίσκουμε τρόπους και κουράγιο να προχωράμε.

Η Αφρική του σήμερα, σας έδωσε την έμπνευση για την «Ηλέκτρα». Πώς ήταν τα χρόνια ζωής στη Νιγηρία και αλλού που ζήσατε;

Η έμπνευση της «Ηλέκτρας» δεν είναι κάτι καινούργιο. Η Αφρική κυκλοφορεί στο αίμα μου σαν χρόνια πάθηση. Τα γεγονότα με την τρομοκρατική οργάνωση Μπόκο Χαράμ ένιωσα να αλλοιώνουν τις νοσταλγικές μου μνήμες για τη χώρα που έζησα το μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής μου. Γι’ αυτό θέλησα να κάνω μια αναδρομή ανάμεσα στο μαγευτικό παρελθόν και το ανατριχιαστικό παρόν. Δεν ήταν εύκολη η ζωή μας. Είχαμε οικονομική άνεση, συναναστραφήκαμε με ανθρώπους πολλών εθνικοτήτων και μάθαμε από άλλους πολιτισμούς. Αλλά, πέραν από την ανέμελη καθημερινότητα, η ζωή μας κρατούσε μια χαρμολύπη, φόβο για την ένοπλη ληστεία, τη μαύρη μαγεία, τις θανατηφόρες αρρώστιες, τη νοσταλγία για την πατρίδα, πόνο για τα παιδιά μας που λόγω έλλειψης σχολείων έμεναν με γιαγιάδες ή σε οικοτροφεία της Αγγλίας.

Διάβαζα κριτικές για την «Ηλέκτρα» σας που λένε πως με το βιβλίο αυτό έχετε ξεπεράσει κάθε προσδοκία. Το λεξιλόγιο, οι εικόνες, οι εκφράσεις, αλλά πάνω απ’ όλα η αγάπη για τον άνθρωπο. Τι σκέφτεστε, αλήθεια, όταν διαβάζετε τόσο καλά λόγια για τα βιβλία σας;

Τα λόγια επιβράβευσης είναι το κουράγιο που σε ωθεί να πας παρακάτω.

Ασφαλώς και ένας συγγραφέας δεν δέχεται μόνο επαίνους και ύμνους. Έρχεται αντιμέτωπος και με την κριτική της δουλειάς του. Πώς το αντιμετωπίζετε εσείς;

Με αναμονή. Μόλις κυκλοφορήσει ένα βιβλίο μου περιμένω με ανυπομονησία κάποιον να το διαβάσει, να ακούσω την πρώτη λέξη για να πιαστώ από κάτι. Αποζητώ την κριτική για να διαπιστώσω αν αυτό που έγραψα αξίζει, ακούω και κάνω συγκρίσεις με προηγούμενα βιβλία μου. Δεν έχει σημασία αν η κριτική δεν είναι καλή, φτάνει να δίνεται χωρίς υστεροβουλία.



Τι θέλετε να πείτε στους αναγνώστες σας μέσα από τα βιβλία σας; Τι θέλετε να νιώθουν με το τέλος της κάθε ανάγνωσης ενός βιβλίου σας;

Κάθε βιβλίο μου είναι κι ένα ταξίδι σε πόλεις που έζησα ή που προσπέρασα και μου άφησε μια ανάμνηση, ένα γλυκό συναίσθημα. Τις μετουσιώνω μέσα στις σελίδες μου και ταξιδεύω μαζί και τον αναγνώστη μου. Αυτό θέλω να θυμούνται, τα νοερά ταξίδια μας, αυτά που μάθαμε, αυτά που νιώσαμε, αυτά που είδαμε με τα μάτια της φαντασίας.

- Ποιο κοινό σας γοητεύει; Τα παιδιά ή οι ενήλικες; Ποιο το πιο δύσκολο κοινό;

Το κάθε κοινό έχει τη δική του γοητεία. Όταν γράφω για ενήλικες εξωτερικεύω τις φουρτούνες της καρδιάς μου. Γράφω για παιδιά από μια ανάγκη να φορτίσω τις μπαταρίες μου. Να πάρω λίγο από τον αυθορμητισμό, την ελευθερία και πολλές φορές την αθωότητά τους. Γίνομαι μέσα μου παιδί και αυτό βοηθά τις δικές μου νοερές περιπλανήσεις, μπορώ ακόμα να κρατώ την παιδικότητα και τρυφερότητα της καρδιάς μου. Νομίζω πως τα παιδιά είναι πιο δύσκολο κοινό γιατί θέλουν να επεξεργάζονται τις λεπτομέρειες και να ακούνε αλήθειες.

Τι είναι τελικά το γράψιμο; Υπάρχει ορισμός;

Δεν ξέρω αν για άλλους υπάρχει ορισμός. Εγώ δεν θέλω να το περιορίσω σε δικλείδες. Το γράψιμο για μένα είναι ελευθερία, είναι μια διανοητική ευφορία, είναι ταξίδι πνευματικής δημιουργίας. Είναι ανάγκη! Και θέλω να σας ευχαριστήσω θερμά για την προθυμία σας να ανασκαλίσετε προηγούμενά μου βιβλία για να βρείτε στοιχεία γι’ αυτή τη συνέντευξη!


99
Shares

FacebookTwitter

Δευτέρα, 13 Μαρτίου 2017

Κριτική του Πάνου Τουρλή στο Captainbook.gr

Ηλέκτρα. Το δάκρυ της Αφρικής
Το δάκρυ του αναγνώστη κυλάει αβίαστα όταν τελειώνει αυτό το συγκλονιστικό μυθιστόρημα. Η Ηλέκτρα είναι μια ηλικιωμένη δασκάλα ζωγραφικής στην Αμερικανική Ιεραποστολική Σχολή στο Πλατό Στέιτ της βόρειας Νιγηρίας, μια γυναίκα που σαράντα χρόνια πριν ερωτεύτηκε κεραυνοβόλα τον Ηλία, στέλεχος κατασκευαστικής εταιρείας, και τον ακολούθησε στην Αφρική, αλλάζοντας άρδην τη ζωή της, τα πιστεύω της, την κοσμοθεωρία της. Σαράντα χρόνια γεμάτα από την άγρια ομορφιά της Αφρικής, τις ποικίλες εκφάνσεις της ζωής εκεί, τα προβλήματα με την τρομοκρατική οργάνωση της Μπόκο Χαράμ, τη στωικότητα στο βλέμμα των φτωχών, εξαθλιωμένων κατοίκων, τη φροντίδα των ξένων (κυρίως λευκών) να διασκεδάζουν συχνά για να κρύβονται από τα πραγματικά προβλήματα της καθημερινότητας των ντόπιων, που κάποτε, κάπως θα επηρεάσουν κι αυτούς. Και όλη αυτή η ζωή θα κλείσει με την απαγωγή της Ηλέκτρας από την Μπόκο Χαράμ.
Το κείμενο είναι εξαιρετικό από κάθε άποψη και αφορά την περιπέτεια που έζησε η Ηλέκτρα όταν η εκδρομή τελειοφοίτων της Σχολής μετατρέπεται σε τραγωδία και η ίδια με κάποιες μαθήτριές της απάγονται από τζιχαντιστές. Το παρελθόν της Ηλέκτρας ξεδιπλώνεται κατά διαστήματα την περίοδο της ομηρίας της ενώ ταυτόχρονα περιγράφονται απάνθρωπες, βίαιες σκηνές, ποτισμένες στο αίμα. Η περίληψη στο οπισθόφυλλο του βιβλίου δεν έχει καμία σχέση με την ουσία του κειμένου: δεν είναι το ρομάντσο μιας Ελληνίδας που ζει σε μια ξένη χώρα και αγωνίζεται να καλύψει τον άπλετο ελεύθερο χρόνο της όσο ο σύζυγος ταξιδεύει για δουλειές της εταιρείας του. Είναι η ιστορία της Γυναίκας που πονάει, αγωνίζεται να προστατεύσει τη ζωή των παιδιών της και της ίδιας, που θέλει να παλέψει για την ελευθερία της, την αξιοπρέπειά της και τη μοναδικότητά της. Και επιπλέον ο ολοκληρωμένος αυτός χαρακτήρας, γαλουχημένος με τη δυτική παιδεία, πώς θα αντιμετωπίσει συνθήκες απάνθρωπης αιχμαλωσίας από ανθρώπους που είναι αδίστακτοι και υπηρετούν τάχα τον Αλλάχ, οραματιζόμενοι την επικράτηση της σαρία σε όλο τον κόσμο, ακόμη κι αν αυτό μπορεί να υλοποιηθεί από ποταμούς αίματος;
Η κυρία Δαμιανού-Παπαδοπούλου με αυτό το βιβλίο ξεπέρασε κάθε προσδοκία μου. Με λεξιλόγιο αυστηρό, εκφράσεις κοφτές, συναρπαστικές περιγραφές της χώρας, ανατρεπτικές εξελίξεις στο στρατόπεδο αιχμαλωσίας και μια βαθιά αγάπη για τον άνθρωπο, το κείμενό της με συνεπήρε από την αρχή ως το τέλος. Διάλεξε αυτήν τη φορά να αφηγηθεί μια ιστορία διαφορετική, να την τοποθετήσει σε ένα φόντο σπάνιο για τα σημερινά ελληνικά λογοτεχνικά δεδομένα και να την παραδώσει στον αναγνώστη με τον δικό της καλαίσθητο τρόπο. Επιτέλους, μια ιστορία που θεωρεί δεδομένο ότι η πρωταγωνίστρια ερωτεύτηκε, παντρεύτηκε και ξενιτεύτηκε, χωρίς μακροσκελείς αφηγήσεις και περιττούς διαλόγους ή ανούσιες αναποδιές. Το βιβλίο ξεκινάει με την τραγωδία της εκδρομής και σελίδα τη σελίδα παρεισφρέει σε αυτές τις δύσκολες ώρες η ιστορία της Ηλέκτρας, λιτά, ξεκάθαρα, στέρεα. Γνώρισα μια γυναίκα γεμάτη ενδιαφέρον για τον συνάνθρωπο, πρόθυμη να βοηθήσει ουσιαστικά και όχι κενόδοξα προς βράβευση των προσπαθειών της, που αγκάλιασε με στοργή τα παιδιά της πόλης όπου ζούσε ενώ ποτέ δεν κατάφερε να «λύσει τον γρίφο» που λέγεται Αφρική.
Όπως χαρακτηριστικά λέει ο Ηλίας «Η Αφρική μοιάζει με γυναίκα, την πολιορκείς, την κατακτάς και εκεί που πιστεύεις πως γνωρίζεις κάθε πτυχή του σώματος και του μυαλού της, έρχεται μια στιγμή που όλα ανατρέπονται κι έχεις μπροστά σου μια άγνωστη» (σελ. 47). Στη συνέχεια, η ίδια η Ηλέκτρα υποστηρίζει: «Αφρική είναι η γοητεία να προσπαθείς να κατακτήσεις το άγνωστο, αυτό που σου αντιστέκεται, να το καταλάβεις και να ζυμωθείς μαζί του... Να ζεις επικίνδυνα» (σελ. 204). Αυτήν τη χώρα, αν και εξακολουθώ να μην την έχω στον χάρτη των ταξιδιών μου, ειδικά την κεντρική και νότια, μιας και την Αίγυπτο και το Μαρόκο τα έχω επισκεφθεί και αγαπήσει, την είδα με τα μάτια της συγγραφέως και την έκλεισα μες στην καρδιά μου. Από τη μια οι κίνδυνοι, η πολιτική και κοινωνική αστάθεια, η πείνα και από την άλλη η φύση, οι άνθρωποι, τα ζώα, η ατμόσφαιρα. Αντικρουόμενα χαρακτηριστικά που κερδίζουν δια μιάς τον ταξιδιώτη, τον μετανάστη, τον επισκέπτη. Σε αυτό το περιβάλλον μεγάλωσε η Ηλέκτρα και η διεισδυτική ματιά της συγγραφέως μού γνώρισε μια υπέροχη γυναίκα, μια ηρωίδα σχεδόν άμεμπτη, που ακόμη και το μυστικό της παρουσιάστηκε τόσο αναπόφευκτα, ως φυσικό επακόλουθο, που δεν μπόρεσα να την κατηγορήσω, αντίθετα έζησα μαζί της ως το μεδούλι αυτό που ακριβώς ποθούσε η ψυχή της.
Κι αυτή η ζωή, αυτός ο χαρακτήρας, τόσα χρόνια αργότερα, να ζήσει αυτήν την περιπέτεια; Και να περάσει του λιναριού τα πάθη; Στο κείμενο αγάπησα ακριβώς αυτό: η Ηλέκτρα και οι μαθήτριές της, γυναίκες που ζούσαν άνετα και με σχετική ασφάλεια στον μικρόκοσμό τους, από τη μια στιγμή στην άλλη ζουν την απόλυτη φρίκη: κάποιες τις εκτελούν, κάποιες τις αγοράζουν σεΐχηδες που καταφτάνουν στο στρατόπεδο της Μπόκα Χαράμ σε πολυτελείς λιμουζίνες και δε διστάζουν να αγοράσουν ακόμη και πεντάχρονα μωρά για τις ορέξεις τους, μόνο και μόνο για να φύγουν ξανά σαν κύριοι από τη χώρα με το ιδιωτικό τους αεροσκάφος! Πώς θα αντέξουν αυτές τις δυσκολίες τα κορίτσια και η δασκάλα τους; Σε τι πλάσματα θα μεταμορφωθούν μόνο και μόνο για να επιβιώσουν; Και δεν είναι που αναγκάζονται να φάνε έντομα και να ζουν σε συνθήκες εντελώς ακατάλληλες από θέμα υγιεινής αλλά κάποιες μετατρέπονται άθελά τους σε κινούμενες βόμβες-στόχοι, ζωσμένες με εκρηκτικά, κάποιες άλλες αναγκάζονται με τη βία να σκοτώνουν. Αυτές τις απάνθρωπες συνθήκες κράτησης περιγράφει γλαφυρότατα η κυρία Δαμιανού-Παπαδοπούλου, χαρίζοντάς μου άφθονη ανατριχίλα!
Πού είναι ο στρατός της χώρας; Γιατί αργεί τόσο πολύ να εντοπίσει το στρατόπεδο της Μπόκα Χαράμ; Θα γλυτώσουν όλες οι κοπέλες από αυτήν την παραφροσύνη; Πού θα καταλήξει η κάθε μια τους; Ποιες από αυτές θα ξαναδούν τους γονείς τους; Κι αν γλυτώσουν πώς θα καταφέρουν να εμπιστευτούν ξανά άνθρωπο ή να κυκλοφορήσουν σε πολύβουους δρόμους; Τι θα απογίνει η κεντρική ηρωίδα; Ένα σκληρό, αληθινό, μεστό κείμενο για τη γυναίκα που ζει σε μια χώρα υπέρ της κλειτοριδεκτομής, είναι ταγμένη στον άντρα και απαγορεύεται να σκέφτεται ή να ζει με αυτάρκεια. Ρομάντσο και περιπέτεια, έρωτας και καταστροφή, ένα αρμονικό σύνολο που χάρη στη γραφή αποφεύγει να χαρακτηριστεί άρλεκιν, άλλωστε είναι τόσο έντονο, ρεαλιστικό και αληθοφανέστατο που και η πραγματική ζωή ωχριά μπροστά του.
Πάνος Τουρλής
Μοιράσου το με: buzzcullbobitdigmeforacampfreestuffdeliciousgooglefacebooktwitterdiggyahoobuzz
Buy Now

All books from this author

Τετάρτη, 15 Φεβρουαρίου 2017

Η πραγματική ιστορία πίσω από το μυθιστόρημα Ηλέκτρα. Το δάκρυ της Αφρικής



Μια μέρα πριν την κυκλοφορία του νέου μου μυθιστορήματος  ΗΛΕΚΤΡΑ   θέλω να μοιραστώ μαζί σας μερικές αλήθειες γύρω από τη ζωή στην Αφρική.


Κάθε φορά που  τελειώνω ένα βιβλίο για την Αφρική  έχω την εντύπωση πως τα έχω πει όλα, πως έχουν αδειάσει τα αποθέμα­τα των αναμνήσεων κι έχω ξορκίσει τα μάγια που με κρατούν δέ­σμια. Μα όταν μετά από κάποιο χρονικό διάστημα κάτσω μπρος στον υπολογιστή, οι αστείρευτοι κρουνοί του νου και της καρ­διάς ξεχειλίζουν σαν φουρτουνιασμένη θάλασσα. Για κάποιον πα­ράξενο λόγο τα μάγια της Αφρικής κρατούν δεμένο κάθε λευκό που έζησε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του σ’ αυτή την ήπειρο.

Αναρωτιέμαι συχνά τι είναι αυτό που στιγμάτισε τόσο έντονα τη ζωή μας και μένουμε εγκλωβισμένοι σ’ ένα νοσταλγικό παρελθόν που το συνθέτουν ομορφιές, χρώματα, ηλιοβασιλέματα, πόνος, αγωνία, αγάπη, χαρά κι ένα καταπράσινο δάσος που προσπαθεί να κρύψει τον αναστεναγμό της μοναξιάς…

Άρχισα να γράφω αυτό το βιβλίο από μια φράση που άκουσα: «Έρχεσαι μαζί μου στην Αφρική; Θα σε έχω βασίλισσα».

Πριν από μερικούς μήνες βρισκόμουν σ’ ένα εστιατόριο με φίλες, γυναίκες που έζησαν στην Αφρική πολλά χρόνια όπως εγώ κι έριξα την ερώτηση: «Τι σας έμεινε από τα χρόνια της Αφρικής;» Ήταν εκπληκτικό πώς η έκφρασή τους λούστηκε μεμιάς από φως και χαρά, και ήταν σαν να διακτινίστηκαν μέσα στον χρόνο σε στιγμές αγαλλίασης. Άρχισαν να διηγούνται ιστορίες που έζησαν, ιστορίες που έδειχναν μια ζωή ξεγνοιασιάς. Μάλιστα μία από τις φίλες είπε: «Η δική μου ιστορία με την Αφρική άρχισε όταν σ’ ένα πάρτι συνάντησα για πρώτη φορά τον άντρα μου και όπως κουβεντιάζαμε είπε εντελώς απρόσμενα: “Έρχεσαι μα­ζί μου στην Αφρική; Θα σε έχω βασίλισσα”».

Πέρα από τη χαρά, η ζωή μας στην Αφρική κρατούσε έναν κρυμμένο φόβο –της μαύρης μαγείας, της ένοπλης ληστείας–, τη νοσταλγία για την πατρίδα, την αγωνία για τα παιδιά μας που ζούσαν με γιαγιάδες στην πατρίδα ή σε οικοτροφεία στην Αγγλία.

Κι όμως, κανείς δε θυμάται εκείνες τις αγωνίες και τα δάκρυα, τίποτα δεν αμαυρώνει τη γλυκιά νοσταλγία για την Αφρική. Οι συνήθειες ενός ιδιαίτερου τρόπου ζωής πολλές φορές μάς κάνουν απροσάρμοστους σε άλλους τόπους. Πήγαμε νέοι και γυρίσαμε μεσήλικες. Η φύτρα μας έμεινε ριζωμένη στην Αφρική και κά­ποιοι δεν καταφέρνουν να ριζώσουν στα χώματα της πατρίδας· όπως ένα γέρικο δέντρο που το ξεριζώνεις για να το φυτέψεις σε έναν άλλον κήπο, κι αυτό μαραίνεται…

Αυτό το βιβλίο εμπεριέχει αυθεντικές ιστορίες είτε από τη δική μου ζωή στην Αφρική, είτε από τη ζωή άλλων λευκών· κι αν περιέπλεξα στην ιστορία την Μπόκο Χαράμ είναι για να δείξω την έκταση της ανασφάλειας που υπάρχει και του κινδύνου που καραδοκεί ανά πάσα στιγμή στην καθημερινότητα των λευκών. Μα, παρ’ όλα αυτά, η νοσταλγία κρατά αμείωτη την αγάπη για την Αφρική.

Συνέθεσα τους χαρακτήρες της ιστορίας μέσα από μορφές πολ­λών ανθρώπων, όπως είναι, άλλωστε, και η ίδια η ιστορία, ένα κράμα αλήθειας διαποτισμένης με μυθοπλασία

Ηλέκτρα. Το δάκρυ της Αφρικής (Γιόλα Δαμιανού-Παπαδοπούλου, Εκδόσεις ΨΥΧ...